{"version":"1.0","encoding":"UTF-8","feed":{"xmlns":"http://www.w3.org/2005/Atom","xmlns$openSearch":"http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/","xmlns$blogger":"http://schemas.google.com/blogger/2008","xmlns$georss":"http://www.georss.org/georss","xmlns$gd":"http://schemas.google.com/g/2005","xmlns$thr":"http://purl.org/syndication/thread/1.0","id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069"},"updated":{"$t":"2026-09-20T14:54:01.474+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Esperanta Retradio"},"subtitle":{"type":"html","$t":""},"link":[{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#feed","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/posts\/default"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default?alt=json"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/"},{"rel":"hub","href":"http://pubsubhubbub.appspot.com/"},{"rel":"next","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default?alt=json\u0026start-index=26\u0026max-results=25"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"generator":{"version":"7.00","uri":"http://www.blogger.com","$t":"Blogger"},"openSearch$totalResults":{"$t":"4957"},"openSearch$startIndex":{"$t":"1"},"openSearch$itemsPerPage":{"$t":"25"},"entry":[{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-1364826816297826598"},"published":{"$t":"2026-09-20T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-20T08:00:00.113+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Murd-atenco"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi rakonton de Karel Ĉapek produktis Vladimír Türk el Ĉeĥio\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/murd-atenco\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgTN_PPiQjW2OQ79Eyk85O6nRPlNneApv2yxDvmCxs2zmDESgLtghvIBZDILCG_NrARupOfEbeSpgc1UL0os8tA5ULYBfut3Dl4HdXM5yJuad0shAx1icVGY9hdZkOJYH4P69t0TedJJmZ7H81-EsnaCAww3nsrxAq6DscDU6hEWdnVhuRT2oCufQYEE4vh\/s620\/vrazednyutok2a.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"345\" data-original-width=\"620\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgTN_PPiQjW2OQ79Eyk85O6nRPlNneApv2yxDvmCxs2zmDESgLtghvIBZDILCG_NrARupOfEbeSpgc1UL0os8tA5ULYBfut3Dl4HdXM5yJuad0shAx1icVGY9hdZkOJYH4P69t0TedJJmZ7H81-EsnaCAww3nsrxAq6DscDU6hEWdnVhuRT2oCufQYEE4vh\/s400\/vrazednyutok2a.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\n\tTiuvespere sinjoro konsilisto Tom­sa ĵus bonĝuis kun aŭdiloj surorele kaj kun afabla rideto aŭskultis, kiel la radio bele ludas Dvořák-Dancojn - ­kia muziko ĝi estas, li diris al si kontente -, kiam subite ekstere dufoje knalis kaj el fenestro super lia kapo kun tintego ŝutiĝis vitro; sinjoro Tomsa nome sidis en teretaĝa ĉambro.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003EDo li faris, kion farus versimile ĉiu el ni: unue li atend­is momenton, kio plu estos, poste demetis la aŭdilojn kaj preskaŭ severe esploris, kio ĝi estis kaj nur poste ektimis; ĉar li vidis, ke iu trapafis en du lokoj fenestron, ĉe kiu li sidis; tie kontraŭe en pordo splitiĝis lignero kaj sub ĝi en­estas kuglo. Lia unua impulso estis, ekkuri surstraten kaj per senarmaj manoj kapti ĉe kolumo tiun kanajlon; sed kiam oni estas aĝa kaj ĝuas ian dignon, ordinare oni preterlasas la unuan impulson kaj decidiĝas por la dua; tial sinjoro Tomsa kuris al telefono kaj vokis polican komisarejon:\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\"Halo, venigu iun rapide ĉi tien; ĵus estis farita kontraŭ mi murd-atenco.\"\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Kie ĝi estas?\" diris dormema kaj indiferenta voĉo.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Ĉe mi,\" ekscitiĝis sinjoro Tomsa, kvazaŭ la polico es­tus kulpa pri tio. \"Kia skandalo, tiel subite nenial pafi je trankvila civitano sidanta hejme! Sinjoro, la afero estas plej severe enketenda! Kien ĝi venus, se ...\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Bone,\" interrompis lin la dormena voĉo. \"Mi venigos iun al vi.“\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESinjoro konsilisto furiozis pro malpacienco; ŝajnis al li, ke daŭras eternecon, ol tiu iu alŝoviĝos; sed fakte jam post dudek minutoj estis ĉe li tia prudenta polic-inspektoro kaj kun intereso rigardis la trapafitan fenestron.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Iu pafis ĉi tien, sinjoro,\" li diris aferece.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Tion mi mem scias,\" eksplodis sinjoro Tomsa. \"Ja mi sidis ĉi tie ĉe la fenestro.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Kalibro sepmilimetra,\" diris la inspektoro, elĉizante tranĉile la kuglon el la pordo. \"Ĝi aspektas kvazaŭ el mal­nova armea revolvero. Vidu, tiu ulo devis stari sur barilo; se li starus sur trotuaro, la kuglo enestus pli alte.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Strange,\" opiniis sinjoro Tomsa amare, \"preskaŭ mi\u0026nbsp; opinius, ke li volis trafi nur la pordon.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Kaj kiu faris tion?\" demandis la inspektoro, ne lasante sin ĝeni.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Pardonu,\" diris sinjoro konsilisto, \"ke mi ne povas doni al vi lian adreson; mi ne vidis tiun sinjoron kaj for­gesis lin inviti internen.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Tio estas malfacila,\" diris la inspektoro kviete. \"Kaj kiun vi suspektas?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EAl sinjoro Tomsa ekmankis pacienco. \"Suspektas?\" li komencis incitite. \"Homo, tiun kanajlon mi ne vidis; kaj eĉ se li tie afable atendus, ĝis mi sendus al li kison tra la fenestro, do en la mallumo mi ne ekkonus lin. Sinjoro, se mi scius, kiu li estis, mi ne ĝenus vin ĉi tien, ĉu vi kredas?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Nu jes,\" respondis la inspektoro kvietige. \"Sed eble vi rememoros iun, kiu eble havus profiton el via morto, aŭ kiu volus venĝi al vi por io ... Rigardu, tio ne estis rab­kazo; rabisto ne pafas, dum li ne bezonas. Sed eble iu ko­leregas je vi. Sinjoro, tion vi devas diri al ni, kaj ni esplo­ros tion.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESinjoro Tomsa eksilentis: de ĉi tiu flanko ankoraŭ li ne prikonsideris la aferon. \"Eĉ ideeton mi ne havas,\" li diris hezite, unurigarde supervidante sian trankvilan vivon de oficisto kaj maljuna fraŭlo. \"Kiu nur povus tiom kole­regi je mi?\" li miris.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Je mia animo, mi ne scias, ke mi havus eĉ unu mal­amikon! Tute ekskludite,\" li opiniis, kapneante. \"Ja kun neniu mi havas ion; sinjoro, mi vivas por mi mem, nenien mi iradas, en nenion mi enmiksiĝas ... Por kio povus iu venĝi je mi?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ELa inspektoro ŝultrolevis: \"Tion mi ne scias, sinjoro; eble ĝis morgaŭ vi rememoros. Ĉu vi ne timos ĉi tie?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Ne,\" diris sinjoro Tomsa enpense. Kiel strange, li diris al si deprimite, kiam li restis jam sola, jes, kial iu pafus al mi? Mi estas ja preskaŭ soleculo, mi plenumas mian la­boron en la oficejo kaj iras hejmen - fakte ja mi havas nenion kun iu por fari. Kial do oni volas min forpafi? li miris kun kreskanta amaro super la maldankemo; preskaŭ li komencis bedaŭri sin mem. Oni laboregas kiel ĉevalo, li diris al si, eĉ aktojn oni kunprenas hejmen, neniom elspe­zas, neniom ĝuas, vivas kiel heliko en sia konko; kaj krak! iu venas onin mortigi. Dio, kia stranga malboneco estas en la homoj, miregis sinjoro konsilisto deprimite. Al kiu mi ion faris? Kial iu tiom terure, tiom freneze malamas min?\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EEble ĝi estas ia eraro, li estis trankviliganta sin mem, sidante sur lito kun unu depiedigita ŝuo enmane. Kompre­neble, certe ĝi estas eraro en persono! Tiu homo opiniis min iu alia, kiu estis trafota! Jen vero, li diris al si malstreĉe, kial ankaŭ, kial iu tiom malamus min?\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ELa ŝuo elfalis el la mano de sinjoro konsilisto. Nu jes, li rememoris subite iom embarase, antaŭ nelonge mi faris ian stultaĵon, sed ĝi nur tiel senpripense elglitis de mi; mi parolis kun amiko Roubal kaj tiam elglitis el mia buŝo ia mallerta aludo je lia edzino. Ĉiu ja scias, ke tiu virino trom­pas lin kun kiu ajn, ankaŭ li tion scias, sed ne volas vidigi tion sur si. Kaj mi, mi mulo, tiom idiote pri ĝi ekbabiladis ... Sinjoro konsilisto rememoris, kiel tiu Roubal ek­glutis kaj enpremis ungojn en la manplatojn. Dio, li diris al si kun teruro, kiel tiu homo estis per tio vundita! Ja tiun virinon li amas freneze! Kompreneble, poste mi klopo­dis forturni la parolon, sed kiel tiu homo lipmordis! Li certe havas kaŭzon min malami, opiniis sinjoro konsilisto afliktite. Mi scias, ke li ne pafis je mi, tute ekskludite; sed eĉ miri mi ne povus ...\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESinjoro Tomsa rigide rigardis plankon. Aŭ tiu tajloro, li rememoris plena de indigno. Dek kvin jarojn mi igis kudri ĉe li, kaj poste oni diris al mi, ke li havas pezan ftizon. Kompreneble, tamen nur oni timas porti veston, en kiun tusis tia ftizulo; do mi ĉesis kudri ĉe li ... Kaj antaŭ nelon­ge li venis peti, ke nenion li havas por la kudrado, ke lia edzino malsanas kaj ke li bezonus, forsendi la infanojn el la urbo; mi honoru lin denove per mia konfido - Jesuo Kristo, kiom pala estis tiu homo kaj kiom malsanece li ŝvitis! Sinjoro Kolinský, mi diris al li, rigardu, ne eblas, mi bezonas pli bonan tajloron - mi ne estis kontenta kun vi. ­Mi klopodos, balbutis tiu homo, ŝvitante pro timo kaj embarasoj kaj mire, ke li ne ekploris. Kaj mi, rememoris sin­joro konsilisto, memkromprene mi forsendis lin kun tiu ia \"Ni vidos,\" kiun tiuj malriĉuloj tiel bone konas. Tiu homo povus min malami, konsterniĝis sinjoro konsilisto; ja estas terure, veni peti iun rekte pri la vivo kaj esti tiom indife­rente rifuzita! Sed kion mi povus fari kun li? Mi scias, ke li ne povis fari tion, sed ...\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESinjoro konsilisto havis ĉiam pli pezan koron. Ankaŭ tio estis tiom turmenta, li rememoris, kiam antaŭ nelonge mi insultis mian oficejan serviston. Mi ne povis trovi iun akton, kaj venigis do tiun maljunulon kaj kriis je li kiel je bubo, kaj antaŭ homoj! kia ordo ĝi estas, vi idioto, tian pork-ordon vi havas en ĉio; mi devus vin elĵeti - Kaj poste tiun akton mi trovis en la propra tirkesto! Kaj tiu oldulo eĉ vorton ne diris, nur tremis kaj palpebrumis - Sinjoron konsiliston inundis turmenta varmego. Oni ja ne senkulpi­gas sin al subalternulo, li diris al si malkontente, eĉ se oni lin iom maljustumas. Sed kiom devas malami la subalternuloj siajn estrojn! Ni atendu, mi donos al tiu oldulaĉo ian malnovan veston, sed ankaŭ tio estas por li humiliga -\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E­Sinjoro konsilisto jam ne eltenis kuŝi; eĉ la kovrilo sufokis lin. Li sidis surlite, ĉirkaŭpremante la genuojn kaj rigardante en la mallumon. Aŭ la kazo kun juna Morávek ĉe ni en la oficejo, turmente venis en lian menson. Ja li estas klera homo kaj verkas poemojn. Kaj kiam antaŭ nelonge li malbone solvis la akton, mi diris al li: Refaru tion, sinjoro kolego, kaj volis ĵeti la akton sur la tablon; sed ĝi falis al liaj piedoj, kaj li kliniĝis por ĝi, tute ruĝa, kun ru­ĝaj oreloj - Mi vangofrapus min, murmuris sinjoro konsi­listo. Tiun knabon ja mi tute ŝatas, kaj tiom lin humiligi, kvankam pretervole - -\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EAntaŭ la menso de sinjoro konsilisto elmergiĝis denove alia vizaĝo: pala kaj pufa vizaĝo de kolego Vankl. Povrulo Vankl, li diris al si, tiu volis esti oficestro anstataŭ mi; tio signifus jare je kelkcentoj pli, kaj li havas ses infanojn - ­Laŭdire li volis lernigi kanti sian plej aĝan filinon, sed ne havas monon por tio; kaj mi rangdevancis lin, ĉar li estas tia mallerta fuŝulo kaj laboregulo - Edzinon li havas mal­bonan kaj tiom ege magran kaj malbonan pro la eterna ŝparado; tagmeze li glutadas sekan bulkon - -\u0026nbsp;\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ESinjoro konsilisto melankolie enpensiĝis. Povrulo Vankl, kion li sentis vidante, ke mi, sen familio, havas pli ol li; sed ĉu kulpas mi pri tio? Ĉiam estas preskaŭ angore al mi, kiam tiu ulo tiel peze kaj riproĉe rigardas min.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESinjoro konsilisto frotis la frunton, sur kiu aperis an­gora ŝvito. Jes, li diris al si, foje min trompis kelnero pri kelkaj kronoj; kaj mi venigis la posedanton, kaj tiu la kel­neron surloke maldungis. Ŝtelisto, li siblis je li, mi aranĝos jam, ke neniu en Prago vin dungu! Kaj tiu homo eĉ vorton ne diris kaj iris ... tiajn elstarajn skapolojn li havis sub fraketo - -\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESinjoro konsilisto ne plu eltenis en la lito; li sidiĝis al sia radio-aparato kaj surmetis la aŭdilojn; sed la radio­-aparato estis muta, muta estis la nokto, mutaj horoj de l' nokto; kaj sinjoro konsilisto manapogis la kapon kaj re­memoris homojn, kiujn li iam renkontis, tiujn strangajn kaj etajn homojn, por kiuj li havis nenian komprenon kaj je kiuj li neniam pensis.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EMatene li haltis en la komisarejo; li estis iom pala kaj embarasa. \"Do,\" demandis lin la policinspektoro, \"ĉu vi rememoris iun, kiu eble vin malamas?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESinjoro oficisto kapskuis. \"Mi ne scias,\" li diris necer­te. \"Nome estas tiom da homoj, kiuj povus min malami, ke ...\" Kaj li mansvingis senkonsile. \"Aŭdu, oni ne plu scias, kiom da homoj oni maljustumis. Sciu, ĉe tiu fenestro neniam plu mi sidos. Mi venis peti vin, lasu la aferon for­drivi.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/1364826816297826598\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/murd-atenco.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/1364826816297826598"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/1364826816297826598"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/murd-atenco.html","title":"Murd-atenco"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgTN_PPiQjW2OQ79Eyk85O6nRPlNneApv2yxDvmCxs2zmDESgLtghvIBZDILCG_NrARupOfEbeSpgc1UL0os8tA5ULYBfut3Dl4HdXM5yJuad0shAx1icVGY9hdZkOJYH4P69t0TedJJmZ7H81-EsnaCAww3nsrxAq6DscDU6hEWdnVhuRT2oCufQYEE4vh\/s72-c\/vrazednyutok2a.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-1420220291394786915"},"published":{"$t":"2026-09-19T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-19T08:00:00.110+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Kial homoj kaj hundoj estas amikoj"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Ccenter\u003Evirtuale laŭtlegas Artema G.\u003Cbr\u003E\n\u003Ciframe src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/homoj_hundoj_amikoj1\" width=\"500\" height=\"30\" frameborder=\"0\" webkitallowfullscreen=\"true\" mozallowfullscreen=\"true\" allowfullscreen\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/center\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhMPn9GxWNWzPrW85M2ixTo1dB37F39J76SA0hWYwqvinrj_WBbzQAkIsISPC46U5NmeRH_hGaj-8uJTByvSwvMl_9hp6GHwTtVhm2OMCWMhFgV7WeXNEZvvyG55Vm2QSnT0tfiwVJ9SGg\/s1600\/hundfreund1.jpg\" style=\"margin-left: 1em; margin-right: 1em;\"\u003E\u003Cimg border=\"0\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhMPn9GxWNWzPrW85M2ixTo1dB37F39J76SA0hWYwqvinrj_WBbzQAkIsISPC46U5NmeRH_hGaj-8uJTByvSwvMl_9hp6GHwTtVhm2OMCWMhFgV7WeXNEZvvyG55Vm2QSnT0tfiwVJ9SGg\/s400\/hundfreund1.jpg\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nFidelaj okuloj, oblikve metita kapo: Se hundo rigardas tiel, mastro kaj mastrino korvarmiĝas. Nun sciencistoj eltrovis kial homoj havas tiel fortan ligon al siaj hundoj.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nSe homo kaj hundo rigardas en la okulojn de la alia, tiam ŝanĝiĝas la cerba ĥemio de ambaŭ specioj. En la sango kaj de la homo kaj de la besto plialtiĝas la koncentriĝo de la hormono oksitocino. Tiu ĥemia mesaĝa substanco peras la senton de fido kaj aparteno, ĝi efikas trankvilige kaj forprenas timon. La saman plialtiĝon de la nivelo de oksitocino oni povas observi se patrinoj rigardas en la okulojn de sia beboj aŭ ĉe geamantoj.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nJapanaj biologoj priskribas unuafoje en faka ĵurnalo tiajn bioĥemiajn ŝanĝiĝojn\u0026nbsp; ankaŭ ĉe la interago inter du malsamaj specioj. La esploristoj supozas ke la aparta rilato inter homo kaj hundo entute nur povis ekesti per tiu komuna neŭroĥemia mekanismo.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nLa japanoj priskribas interspecian reciprokan amefikon: Se hundoj kun oblikve metita kapo rigardas en la okulojn de siaj mastroj, tiam en ties cerboj plialtiĝas la nivelo de oksitocino; pro la tiam sekva aldona amika kondutado la nivelo de oksitocino plialtiĝas ankaŭ en la sango de la bestoj.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nLa observitan interagon la esploristoj povis ankaŭ pruvi per eksperimento. Ili ŝprucis al hundoj oksitocinon en la nazon. Almenaŭ la inaj bestoj sekve serĉis pli da vidkontakto kun siaj mastroj, kies propra nivelo de oksitocino plialtiĝis pro la rigardoj de la hundo.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nĈe lupoj kiuj estas la sovaĝaj parencoj de la hundoj, la sciencistoj ne povis konstati ŝanĝiĝojn de la nivelo de oksitocino pro la interago kun la homo. Tio kondukis ilin al la supozo ke estas tiu hormono kiu zorgas pri la ligo inter homo kaj hundo. Eble tiu mesaĝa substanco estis decida ĉe la aldomigo de la hundo.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nHipotezo diras ke iam lupoj malkovris ostojn kiel komfortan fonton de nutraĵo kiujn la fruaj homoj postlasis de sia manĝo. Sur la unuaj rubejoj povis travori sin precipe tiaj bestoj kiuj kondutis pace rilate al la homoj. Tro sovaĝaj bestoj verŝajne estis forpelitaj.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nLa mildecaj bestoj aliflanke ĝuis pro abunda voraĵo en la proksimeco de la homo survivan avantaĝon. Ili povis plimultiĝi pli bone kaj pludoni siajn genojn al siaj idoj.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nIam tiam ankaŭ la homoj komprenis ke tiuj bestoj povus esti utilaj por pli da aferoj ol por forzorgi la rubon - ekzemple por la portado de ŝarĝoj, kiel helpanto en ĉasado aŭ do ankaŭ kiel amiko. Oksitocino verŝajne ĉe la ekesto de tiu amikeco ludis gravan rolon.\u0026nbsp; "},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/1420220291394786915\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/kial-homoj-kaj-hundoj-estas-amikoj.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/1420220291394786915"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/1420220291394786915"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/kial-homoj-kaj-hundoj-estas-amikoj.html","title":"Kial homoj kaj hundoj estas amikoj"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhMPn9GxWNWzPrW85M2ixTo1dB37F39J76SA0hWYwqvinrj_WBbzQAkIsISPC46U5NmeRH_hGaj-8uJTByvSwvMl_9hp6GHwTtVhm2OMCWMhFgV7WeXNEZvvyG55Vm2QSnT0tfiwVJ9SGg\/s72-c\/hundfreund1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-8491781161698866263"},"published":{"$t":"2026-09-18T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-18T08:00:00.111+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Ĉu manĝaĵo estu publika servo?"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Aaron Chapman el Kanado\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/mangxajxo_publika\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjLTPl_YKlIa0w5XTAljYEwDKOSNYqYTUhMlWpw5Muh0TSFqMzYL5cPmLdfjtvD2-D3NPd8Ibq84vc2umitpMR4_icooZAt2_bNhdzcDtmLRsOCpWKq0xX5FlNhDz6l-czD5i7pOVEyPVrDHofE5rLs65q-2lxjQyLjtdlkSUkWIlxm6YHLLouiHd1Z_VVK\/s800\/mamdaninovjorko1a.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"534\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjLTPl_YKlIa0w5XTAljYEwDKOSNYqYTUhMlWpw5Muh0TSFqMzYL5cPmLdfjtvD2-D3NPd8Ibq84vc2umitpMR4_icooZAt2_bNhdzcDtmLRsOCpWKq0xX5FlNhDz6l-czD5i7pOVEyPVrDHofE5rLs65q-2lxjQyLjtdlkSUkWIlxm6YHLLouiHd1Z_VVK\/s400\/mamdaninovjorko1a.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nEn Novjorko la urbestro Zohran Mamdani volas provi ideon samtempe simplan kaj radikalan: nutraĵvendejojn posedatajn de la urbo. Kvin vendejoj, po unu en ĉiu el la kvin urbodistriktoj, proponos bazan korbon da fruktoj, legomoj, viando, laktaĵoj kaj aliaj ĉiutagaj manĝaĵoj tridek procentojn pli malmultekoste ol kutime. La unua laŭplane malfermiĝos en Bronkso fine de 2027.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003ELa urbo mem ne mendos ĉiun ladskatolon aŭ dungos ĉiun kasiston. Ĝi disponigos la ejojn sen lupago kaj domimposto, difinos la socian celon kaj elektos spertajn funkciigantojn. Tio do estas publika alternativo, ne tuta ŝtatigo de la nutraĵkomerco. Ĝia celo estas montri, kio eblas kiam la unua zorgo estas pagebleco, ne maksimuma profito.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKritikantoj levas verajn demandojn. Nutraĵvendejoj ofte malmulte profitas de ĉiu vendo, kaj fuŝa administrado povas kaŭzi malplenajn bretojn aŭ malŝparon de publika mono. Posedantoj de malgrandaj vendejoj timas konkurencon de subvenciata rivalo. Tiuj zorgoj meritas respondon: travidebla librotenado, decaj salajroj, rajto sindikatiĝi, aĉetado rekte de lokaj farmistoj kaj kunlaboro kun kvartalaj komercistoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ESed ni ne forgesu la sisteman malsukceson. La privata sistemo jam lasas kelkajn kvartalojn sen bona vendejo, dum familioj devas elekti inter nutra manĝo, lupago kaj medikamentoj. Ĝi ankaŭ donas grandegan potencon al kelkaj firmaoj, kiuj regas stokejojn, transporton kaj vendobretojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPublika vendejo ne nepre forigas privatajn vendejojn. Ĝi povas servi kiel mezurilo: se urbo kapablas vendi bazajn varojn pli malmultekoste kaj pagi decajn salajrojn, tio instigas aliajn vendistojn malaltigi siajn prezojn. Ĝi povas provizi por kvartaloj ignorataj de grandaj ĉenoj, subteni kooperativojn kaj rezervi provizojn por katastrofoj. Same kiel biblioteko ne forigas librovendejojn, publika nutraĵvendejo ne forigas privatan elekton. Ĝi simple garantias, ke la baza bezono ne dependu tute de komerca bonvolo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETutmonde la principo estas eĉ pli grava. La homaro jam produktas sufiĉan manĝaĵon por ĉiuj, tamen centoj da milionoj da homoj malsatas. La problemo ne estas nur kiom ni produktas, sed kiu rajtas manĝi. Malsaton kaŭzas malegala aliro, militoj, malriĉeco, posedo koncentrita en malmultaj manoj kaj distribua sistemo kiu celas profiton.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EManĝaĵo ne estas ordinara varo. Sen nova telefono ni vivas; sen manĝo ni mortas. Se akvo, lernejoj kaj fajrobrigado povas esti komunaj servoj, ankaŭ parto de la manĝaĵa sistemo povas aparteni al ni ĉiuj. La novjorka eksperimento estos malgranda, sed ĝia demando estas tutmonda: ĉu ni nutras homojn por riĉigi posedantojn, aŭ organizas la provizon por ke ĉiu homo manĝu? En mondo de abundo, malsato estas politika elekto. Publika nutraĵprovizo povas helpi nin kune elekti pli justan vojon.\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/8491781161698866263\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/cu-mangajo-estu-publika-servo.html#comment-form","title":"1 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/8491781161698866263"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/8491781161698866263"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/cu-mangajo-estu-publika-servo.html","title":"Ĉu manĝaĵo estu publika servo?"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjLTPl_YKlIa0w5XTAljYEwDKOSNYqYTUhMlWpw5Muh0TSFqMzYL5cPmLdfjtvD2-D3NPd8Ibq84vc2umitpMR4_icooZAt2_bNhdzcDtmLRsOCpWKq0xX5FlNhDz6l-czD5i7pOVEyPVrDHofE5rLs65q-2lxjQyLjtdlkSUkWIlxm6YHLLouiHd1Z_VVK\/s72-c\/mamdaninovjorko1a.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"1"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-295538800194039005"},"published":{"$t":"2026-09-17T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-17T08:00:00.170+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Elefantoj povas agi surprize racie"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/elefantoj_racie\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEi0BAegShlsYKl01kCzbGgbBVle19Meik7pT_ABq6qF2j5CZPGQjuRfu4-MmhLyQQd9ZTGScQ9JF3Dij1m7wwTvinOcqtOcVnu4kXPXGQ65ZDf9Wf3MO_xeIsQ1jsNpSM3vEvTT5t0cS5DflGscM9PnXUgM0LzGgf0zhwAUF9J7OoS8b-ZBFvmw1EPyv1OU\/s800\/elefantenbox1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"603\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEi0BAegShlsYKl01kCzbGgbBVle19Meik7pT_ABq6qF2j5CZPGQjuRfu4-MmhLyQQd9ZTGScQ9JF3Dij1m7wwTvinOcqtOcVnu4kXPXGQ65ZDf9Wf3MO_xeIsQ1jsNpSM3vEvTT5t0cS5DflGscM9PnXUgM0LzGgf0zhwAUF9J7OoS8b-ZBFvmw1EPyv1OU\/s400\/elefantenbox1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nĈu elefantoj senpripense ekprenas videblan furaĝon aŭ ĉu ili elektas la pli saĝan kromvojon? Esploristoj pruvas ke la bestoj ankaŭ subpremas impulsojn kaj flekseble repensas. Por la kunvivado kun homoj tiu ekkono povus fariĝi grava.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003EElefantoj havas tute surprizajn kapablojn. Esploristoj nun laŭ propraj indikoj unuafoje pruvis ke la dikhaŭtuloj ankaŭ povas subpremi impulsojn kaj agi racie. Tion skribas teamo de la esplorista organizo CUNY en Novjorko en faka ĵurnalo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETestoj kun aziaj elefantoj (elephas maximus) laŭ ili montris ke la bestoj povas rezisti al siaj impulsoj, se tiuj kondukas principe al senefikaj agoj - kaj ke ili anstataŭ tio sin decidas por pli efika ago.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa esploristoj plenumis en Tajlando en la Nacia Elefanta Instituto eksperimenton kun 16 elefantoj, ĉe kiu estis prezentata fruktoj en travidebla skatolo kun truetoj. La bestoj do povis vidi kaj flari la fruktojn. La impulso direkti la rostron rekte al la nutraĵo, pro la travidebla bariero ne kondukis al la celo. Anstataŭe la elefantoj povis atingi la fruktojn tra truo ĉe la flanko de la skatolo - kaj ili tion ankaŭ lernis.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEĉ kiam la skatolo estis turnita, do kiam la loko de la aperturo ŝanĝiĝis, la elefantoj lernis mastrumi tion. Unue ili orientiĝis al la loko kie la aperturo antaŭe troviĝis, sed tiam ili lernis subpremi tiun impulson kaj adapti sian konduton.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\"Ni konstatis ke elefantoj, kiam ili konfrontiĝis kun situacio en kiu ili devas subpremi impulsecan konduton - ĉu la impulson rektavoje ekpreni furaĝon, ĉu la impulson plue apliki teknikon kiu jam antaŭe estis sukcesa - ili ĝenerale kapablis subpremi tiun impulson\", diris kunaŭtorino. \"Tiu kapablo povus esti signifa por la sociaj interagoj de elefantoj aŭ por aliaj aspektoj de la kogno, kiel ekzemple por la solvado de problemoj.\"\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPli aĝaj elefantoj bezonis por la adaptiĝo iom pli longe ol pli junaj, kiel la esploristoj rimarkis. Tio povus havi kuntekston kun mensa maljuniĝo kaj tiel kun malpli granda fleksebleco, supozas la teamo. La elefantoj estis en la eksperimentoj je la duono masklaj, je la duono femalaj, kaj aĝis inter 4 kaj 60 jaroj. La kapablo por la regado de impulsoj estis antaŭe jam pruvita ĉe kelkaj birdoj kaj aliaj suĉuloj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETiu pli bona kompreno pri la inteligenteco de elefantoj povus helpi trovi strategiojn por la kunekzistado de homoj kaj elefantoj, kies vivospacoj intertempe ofte kuntuŝiĝas.\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/295538800194039005\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/elefantoj-povas-agi-surprize-racie.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/295538800194039005"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/295538800194039005"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/elefantoj-povas-agi-surprize-racie.html","title":"Elefantoj povas agi surprize racie"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEi0BAegShlsYKl01kCzbGgbBVle19Meik7pT_ABq6qF2j5CZPGQjuRfu4-MmhLyQQd9ZTGScQ9JF3Dij1m7wwTvinOcqtOcVnu4kXPXGQ65ZDf9Wf3MO_xeIsQ1jsNpSM3vEvTT5t0cS5DflGscM9PnXUgM0LzGgf0zhwAUF9J7OoS8b-ZBFvmw1EPyv1OU\/s72-c\/elefantenbox1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-4320571302727312060"},"published":{"$t":"2026-09-16T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-19T20:00:24.387+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Fulmo – dia sendito"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon produktis Jarka Malá el Ĉeĥio\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/fulmo-diasendito\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEim_GrYo7FtmBRx6Wv8-7-CttBfKJmmLt4EXHQJASF2mPh8iNMOUhWT8s6MRZ8wmXL-AAhqL2ITYKeDAoFfjB-bM08zyJEcVtIgV7zKDx6KTySdaOK3QO4LzfgHC78G4iDeJcZIWre2rIAVReacZr8o77jF6NmKSNs2r7jRD8uTo6RcmnFZ_zBcrRrP187T\/s800\/Blitz1a.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"531\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEim_GrYo7FtmBRx6Wv8-7-CttBfKJmmLt4EXHQJASF2mPh8iNMOUhWT8s6MRZ8wmXL-AAhqL2ITYKeDAoFfjB-bM08zyJEcVtIgV7zKDx6KTySdaOK3QO4LzfgHC78G4iDeJcZIWre2rIAVReacZr8o77jF6NmKSNs2r7jRD8uTo6RcmnFZ_zBcrRrP187T\/s400\/Blitz1a.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nLa varma aero ŝvebas rapide alten de la Tero, iam eĉ per rapideco 40 km en sekundo. En difina alteco komencas kondensado de akva vaproro, kiu rapide kun alteco malvarmiĝas kaj la nubo nigriĝas (cumulonimbus) en alteco 6-11 km, iam eĉ en 16 km kaj la temperaturo povas fali ĝis minus 70 gradoj de Celsio. La supro de la nubo satiĝas per elektre plusaj kristaloj de glacio kaj samtempe sube de nubo estas malpluse ŝargitaj gutoj de akvo. Okazas malŝargo - elektra elfluo. Tamen pli ofte la elfluo okazas en nubo mem, aŭ inter du nuboj ol el nubo al la Tero (nur dekono de ĉiuj fulmoj direktas al Tero). Ŝtormaj nuboj havas altecon kaj larĝecon 5-20 da kilometroj. Ili silente ŝvebas super la Tero kaj atendas sian tempon.\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003EFulmoj estas kvar specoj:\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EFulmoj interne de nuboj\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EFulmoj inter nuboj\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EFulmoj de nubo al aero\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EFulmoj de nubo al la Tero\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EDum ŝtormo ŝajnas al ni, ke la fulmoj batas de la ĉielo al la Tero. Tion kaŭzas nia neperfekta vido. Fakte la malŝargo enhavas kelkajn fazojn. Unue la fulmo sufiĉe malrapide (per rapideco ĉirkaŭ 100 km\/s) proksimiĝas al la Tero. Tion niaj okuloj ankoraŭ vidas. Super surfaco de la Tero la fulmo kunligas kun malpligrandaj ŝarĝoj de la Tero, kiuj venas el la Tero kontraŭ. Tiel ekestas kanalo diametre kelkajn centimetrojn, kiuj malŝargas elektrotension de la Tero kaj kunligas kun la fulmo nuba. Sed tiu ĉi malŝargo estas multoble pli rapida kaj homa okulo ne vidas ĝin. En la sama momento ekestas tondro. Temas pri eksplodo de aero, kiun la fulmo varmegigas.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EGranda mistero estas por sciencistoj ruĝaj kaj bluaj fulmoj, kiuj malŝargas sin el supraĵoj de la nuboj direkte el kosmo. Malhelruĝaj fulmoj direktas perpendikle supren kaj povas esti 90 km longaj, dum kosmo komenciĝas 10 km malplisupre. Bluaj fulmoj atingas longecon nur 40 km kaj ilia rapideco estas 300 oble pli alta, ol estas rapideco de la sono. Similajn fenomenojn trovis sciencistoj ĉe Venuso kaj Jupitero.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMalnovaj kronikoj estas plenaj de strangaj rakontoj, sed ili enhavas nenion, pri kio oni povus pensi pri kugla fulmo. La kugla fulmo komencis aperadi nur en la dudeka jarcento. Kial? Sciencistoj ne scias. Ekzistas suspekto, ke la Tero estas retita per reloj kaj multeco da dratoj. Tio ŝanĝis kondiĉojn por malŝargoj de atmosfera elektro kaj la kugla fulmo estas \u003Cb\u003Emutacio\u003C\/b\u003E\u0026nbsp;de la fulmo. Mi jam longe ne aŭdis pri la apero de kugla fulmo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEn meza Eŭropo ekzistas ĉirkaŭ dudek specialaj aparatoj, kiu registras fulmojn. Du el ili staras en Ĉeĥio – unu en praga kvartalo Libuŝ kaj la dua en moravia urbo Mohelnice. La aparato estas alta ĉirkaŭ du metrojn kun \u003Cb\u003Eĉapelo\u003C\/b\u003E\u0026nbsp;armita per multaj specialaj antenoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaptatajn informojn oni sendas al germana urbo Karlsruhe, kie oni komputore prilaboradas mapon de fulmoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEl diversaj lokoj kolektis Jindra Drahotova\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/4320571302727312060\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/fulmo-dia-sendito.html#comment-form","title":"2 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4320571302727312060"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4320571302727312060"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/fulmo-dia-sendito.html","title":"Fulmo – dia sendito"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEim_GrYo7FtmBRx6Wv8-7-CttBfKJmmLt4EXHQJASF2mPh8iNMOUhWT8s6MRZ8wmXL-AAhqL2ITYKeDAoFfjB-bM08zyJEcVtIgV7zKDx6KTySdaOK3QO4LzfgHC78G4iDeJcZIWre2rIAVReacZr8o77jF6NmKSNs2r7jRD8uTo6RcmnFZ_zBcrRrP187T\/s72-c\/Blitz1a.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"2"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-4243773826564390206"},"published":{"$t":"2026-09-15T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-15T08:00:00.111+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"La bona flanko de ekranoj"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Paŭlo S. Viana el Brazilo\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/bonaflanko_ekranoj\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEj1-XjVPSeCxUV8Z5Hwc38ek-aMJXX4ScKbkp-s5FW36Y6s1vEBBIIi_Im_2iqbwjmiDqekx-KlBgeUeRZ6YKHlcBQm7GbXzF6oLQnCgCfB3UuB2jwL7LWyYjDgWxpqO_LDvw3iawwFLOHYZLt-5jdCqhh9KEcHdxy5BYLaafbIdGYAtFIaqp8QdFktNjEJ\/s616\/ekranumado1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"411\" data-original-width=\"616\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEj1-XjVPSeCxUV8Z5Hwc38ek-aMJXX4ScKbkp-s5FW36Y6s1vEBBIIi_Im_2iqbwjmiDqekx-KlBgeUeRZ6YKHlcBQm7GbXzF6oLQnCgCfB3UuB2jwL7LWyYjDgWxpqO_LDvw3iawwFLOHYZLt-5jdCqhh9KEcHdxy5BYLaafbIdGYAtFIaqp8QdFktNjEJ\/s400\/ekranumado1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nDum la lastaj jaroj, amaso da tekstoj estis publikigitaj pri la danĝera misuzado de telefonaparatoj, tabulkomputiloj kaj komputiloj. Tro longa rigardado al tiaj ekranoj, precipe por spektado de neutilaj aŭ rekte malutilaj filmoj kaj informoj, aŭ por sensenca interŝanĝado de mesaĝoj, kaŭzas sanproblemojn. Ne nur okuloj damaĝiĝas, sed precipe mensoj, kiuj estas inundataj de malbonfaraj enhavoj. Precipe temas pri infanoj kaj adoleskantoj: epidemia uzado de ekranoj kaŭzas seriozajn zorgojn al edukistoj, psikologoj kaj medicinistoj.\u0026nbsp;\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003ETamen, jen ĵus aperis en Brazilo informo, kiu surprize montras, ke ekranoj havas ankaŭ sian bonan flankon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EInternacia entrepreno plenumis ampleksan enketon kaj esploradon en ĉi tiu lando pri la trajtoj kaj kutimoj de brazilaj legantoj, rilate la tipon de preferataj enhavoj kaj la manieron kaj oftecon , laŭ kiuj ili trovas siajn legaĵojn. La esploro montris, ke en Brazilo troviĝas pli ol 90 milionoj da perekranaj legantoj, kiuj uzas por tio poŝtelefonon aŭ komputilon. Per tio ili aliras noticojn, librojn, aŭdlibrojn, pdf-tekstojn, informajn tekstojn, blogojn, fakajn retejojn kaj bildhistoriojn. Pli ol 60 procentoj el tiuj legantoj apartenas al la ekonomie plej malaltaj sociaj klasoj. 70 procentoj el la legantoj de elektronikaj libroj kaj aŭskultantoj de aŭdlibroj uzas por tio poŝtelefonon. Tiaj legantoj estas plej ofte junuloj (malpli ol 44-jaraj) kaj virinoj (56 procentoj).\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPlej multaj ekranlegantoj en Brazilo asertas, ke ili elektas tian manieron de legado pro la facila alirebleco per porteblaj aparatoj, kaj ankaŭ pro la prezo de paperaj libroj. En multaj lokoj en interreto estas eble trovi bonajn verkojn tute senpage. Kiel ekzemplon, ili mencias la platformon MEC Livros, de la Ministerio de Edukado, kaj ankaŭ platformon de publika virtuala biblioteko. 43 procentoj el la intervjuitoj asertis, ke ili legas “multe pli“, danke al la virtualaj publikaĵoj.\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EFakuloj asertas, ke neniam antaŭe, en Brazilo, homoj parolis pri libroj, kiel nuntempe. En lando, kie nur eta parto el la 5000 municipoj havas publikan bibliotekon, la enloĝantoj ricevas nuntempe valoran stimulon al legado kaj kleriĝado per la moderna teknologio.\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EJen interesa konkludo: ekranoj estas nek bonaj, nek malbonaj. Ĉio dependas de tio, kiel kaj por kio oni uzas ilin.\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/4243773826564390206\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/la-bona-flanko-de-ekranoj.html#comment-form","title":"3 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4243773826564390206"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4243773826564390206"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/la-bona-flanko-de-ekranoj.html","title":"La bona flanko de ekranoj"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEj1-XjVPSeCxUV8Z5Hwc38ek-aMJXX4ScKbkp-s5FW36Y6s1vEBBIIi_Im_2iqbwjmiDqekx-KlBgeUeRZ6YKHlcBQm7GbXzF6oLQnCgCfB3UuB2jwL7LWyYjDgWxpqO_LDvw3iawwFLOHYZLt-5jdCqhh9KEcHdxy5BYLaafbIdGYAtFIaqp8QdFktNjEJ\/s72-c\/ekranumado1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"3"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-2088993992400814655"},"published":{"$t":"2026-09-14T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-14T08:00:00.119+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Aŭskultu kaj ripetu - porcio 121"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/auskultu_ripetu121\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgI4GDSVrxepQjSjP_QmVycOIV5xoAP0XfP_WeWm-P2mKAmf-NbY44cJ2xBOHGb9hFk55K5B7vd_NZomGLXQ2FW9x-DU_4qUbBucP2U7CL-rLYF0K4DDvvODu7tn79-U7wJ_7zN63KCFNWxklSd5f0ZMQP6W5Kj3ubNxmJiKZXiOo4l5lV9uKOTh76NAv4g\/s800\/astronomuhrprag1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"615\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgI4GDSVrxepQjSjP_QmVycOIV5xoAP0XfP_WeWm-P2mKAmf-NbY44cJ2xBOHGb9hFk55K5B7vd_NZomGLXQ2FW9x-DU_4qUbBucP2U7CL-rLYF0K4DDvvODu7tn79-U7wJ_7zN63KCFNWxklSd5f0ZMQP6W5Kj3ubNxmJiKZXiOo4l5lV9uKOTh76NAv4g\/s400\/astronomuhrprag1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nAntaŭ cent-dudek semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro \"Aŭskultu kaj ripetu\". Jen la cent-dudek-unua porcio. Ĝuu ĝin!\n\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003E---\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi ĉiam volonte vizitas Ĉeĥion:\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi ŝatas la landon kaj ĝiajn loĝantojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPer buso mi rekte veturas al Prago.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKvar horoj sufiĉas por tie alveni.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa urbo malnova de Prago fascinas.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa ponto karola kun ĝiaj figuroj\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Eekzemple tutjare allogas turistojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EFunkcias la astronomia horloĝo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi ofte vizitis jam samideanojn\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Een loka klubejo, en centro de Prago.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi spektis operon eĉ en Esperanto\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Everkitan de ĉeĥa oper-komponisto.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi lernis la ĉeĥan jam antaŭ tre longe,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Edum regis ankoraŭ la socialismo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi tiam aŭskultis la ĉeĥan radion.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi ŝatis precipe la \"kantojn por ĝojo\".\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEn kurso ni lernas paroli la lingvon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EVersaĵoj ebligas facilan lernadon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi kune kun ĝojo ripetas la frazojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi bone komprenas ilian signifon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa kurso ĉi tie ne estas senpaga.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EVi devas aliĝi kaj pagi kotizon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EVarbiloj invitas la interesulojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa kurso okazos vendrede vespere.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKursestro salutas la partoprenantojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa grupo konsistas el dudek personoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa aĝo varias: de dudek ĝis sepdek.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EJen granda defio por tiu kursestro.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELi devas disdoni la materialon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi estas necesa por bone kompreni.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi montras tre multajn instruajn detalojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj eblas enskribi personajn rimarkojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa sekretario prezentis koncepton.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜin devas aprobi la konsilantaro.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ESed estas malklare ĉu tio okazos.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENecesas klarigi financajn demandojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EŜi tostis la panon kun iom da ŝinko\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj ŝi ne forgesis aldoni fromaĝon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa mola varmega fromaĝo bongustas.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETomata keĉupo rondigas la guston.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa prezo por nafto nun estas tre alta.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa strato de Hormus ja estas fermita.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EUsono minacas, Irano rezistas.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj tio jam daŭras dum kelkaj monatoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa sunenergio konkeras terenon,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Eĉu en la trafiko, ĉu por la hejtado.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEkzemple Barato enorme investas.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMalkreskas konsumo de karbo kaj gaso.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELi trinkis nur unu botelon da vino.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELi estis ebria post tiom da vino.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELi kantis tre laŭte kaj diris stultaĵojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ESed ĉio okazis en gaja etoso.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi manĝis terpoman salaton en glaso.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi gustis tre bone kun varmaj kolbasoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi ĉiam aldonas tre spican mustardon\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj trinkas glaseton da hela biero.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa panon ni ĉiam aĉetas matene.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi daŭras tri tagojn en nia panujo\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Esub temperaturo sufiĉe malalta.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi tranĉas la panon per propra maŝino.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi spektis hieraŭ infan-muzikalon\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekun nomo \"Matilda\", de brita aŭtoro.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKnabino tre ŝatis legadon de libroj,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Esed tio ne plaĉis al ŝiaj gepatroj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E---\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Ci\u003EVi povas ankaŭ sendi vian komenton al\u003C\/i\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Ci\u003Eretradio(ĉe)aldone(punkto)de\u003C\/i\u003E\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv\u003E\u003Cu\u003EJen ĉi-sube la ligiloj al la ĝis nun aperintaj porcioj de la ekzercaro:\u003C\/u\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/09\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-120.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/09\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-120.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-119.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-119.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-118.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-118.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-117.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-117.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-116.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-116.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-115.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-115.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-114.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-114.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-113.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-113.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-112.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-112.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-111.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-111.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-110.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-110.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-109.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-109.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-108.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-108.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-107.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-107.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-106.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-106.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n  \u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-105.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-105.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E \n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-104.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-104.html\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cp\u003E\u0026nbsp;\n\u003C\/p\u003E\u003Cp\u003E\n\n\u003Cu\u003EJen la ligiloj al la porcioj \u003Cb\u003E01 - 53\u003C\/b\u003E kaj \u003Cb\u003E54 - 104\u003C\/b\u003E de la ekzercaro:\u003C\/u\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/05\/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html\"\u003E\nhttps:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/05\/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html\u003C\/a\u003E\u003C\/p\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2025\/06\/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html\"\u003E\nhttps:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2025\/06\/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html\n\u003C\/a\u003E\n\/\u0026gt;\u003Cp\u003E\n\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/2088993992400814655\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-121.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2088993992400814655"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2088993992400814655"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-121.html","title":"Aŭskultu kaj ripetu - porcio 121"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgI4GDSVrxepQjSjP_QmVycOIV5xoAP0XfP_WeWm-P2mKAmf-NbY44cJ2xBOHGb9hFk55K5B7vd_NZomGLXQ2FW9x-DU_4qUbBucP2U7CL-rLYF0K4DDvvODu7tn79-U7wJ_7zN63KCFNWxklSd5f0ZMQP6W5Kj3ubNxmJiKZXiOo4l5lV9uKOTh76NAv4g\/s72-c\/astronomuhrprag1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-2825282375848994613"},"published":{"$t":"2026-09-13T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-13T08:00:00.203+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Malapero de aktoro Benda (3\/3)"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi rakonton de Karel Ĉapek produktis Vladimír Türk el Ĉeĥio\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/malapero-benda-3\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhE-vFnHd_T-O5Ph1YqiIKiK50z8362YTLRUAgqcGJ1oLqkrBnPyOFeYlz-N6PgTTGVvL_vY7yhjA-O5gmKL2RfBSNF4jPEdCVsMaJfNIaNHiaFH5TUcd_1r3zQqGtbuH4DyHudtnaVaZsDSYNML_dxxMqyXNVJk3ProXT56dCjKKne8SfQXgmiDOWZAt61\/s800\/zmizeniBendy3a.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"646\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhE-vFnHd_T-O5Ph1YqiIKiK50z8362YTLRUAgqcGJ1oLqkrBnPyOFeYlz-N6PgTTGVvL_vY7yhjA-O5gmKL2RfBSNF4jPEdCVsMaJfNIaNHiaFH5TUcd_1r3zQqGtbuH4DyHudtnaVaZsDSYNML_dxxMqyXNVJk3ProXT56dCjKKne8SfQXgmiDOWZAt61\/s400\/zmizeniBendy3a.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\n\tTiutage aperis doktoro Goldberg ĉe fabrikanto Korbel; tiu estis granda kaj fortika homo kun galoŝforma mentono kaj korpo kiel piliero.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003E\"Sinjoro,\" alparolis lin doktoro Goldberg, rigardante koncentrite tra siaj rondaj okulvitroj, \"mi iras al vi ... en afero de aktoro Benda.\"\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Aj,\" diris la fabrikanto kaj krucis la manojn post la kapo. \"Ĉu li jam denove retroviĝis?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Parte,\" diris doktoro Goldberg. \"Mi opinias, ke tio in­teresos vin ... jam pro la filmo, kiun vi volis fari kun li ... nome financi. \u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Pro kiu filmo?\" demandis la granda viro indiferente. \"Mi scias pri nenio.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Mi opinias tiun filmon,\" diris doktoro Goldberg obstine, \"en kiu Benda estis rolonta vagabondon ... kaj sinjorino Greta la virinan ĉefrolon,\" opiniis la doktoro senkulpe.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Tio ne rilatas vin,\" ekgrumblis Korbel. \"Plej versimile Benda kredigis ion al vi ... Tio estis antaŭtempaj paroloj ... la simila plano eble estis ... Tion diris Benda al vi, ĉu?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Nepre ne! Vi ordonis ja, ke antaŭ neniu li tion mencietu; tiajn sekretojn kun tio faris vi. Sed vi scias, ke Benda en la lasta semajno de sia vivo kreskigis al si barbon kaj hararaĉon, por aspekti vagabonde. Benda faris tiajn deta­lojn ege funde, ĉu?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Mi ne scias,\" hakfinis la fabrikanto. \"Ĉu ankoraŭ ion vi deziras?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Do la filmo estis farota la duan de septembro, ĉu? La unua sceno estis ludota en arbaroj apud Křivoklát ĉe la mateniĝo; la vagabondo vekiĝas sur rando de senarbejo ... en matena nebulo ... elŝutas foliojn kaj pinglaron el sia ĉifonvestaĵo ... Mi imagas al mi, kiel Benda ludus tion. Mi scias, ke li vestiĝis per la plej aĉaj ĉifonoj kaj ŝuaĉoj; da tio li havis en subtegmento plenan keston. Tial post lia ... malapero mankis eĉ ne ununura lia tolaĵo kaj vestaĵo - ­miadio, kial neniu ekhavis la ideon! Sinjoro, estis atendeble, ke li vestos sin ĝis la lasta ĉifaĵo ĉe manikoj kaj ŝnureto ĉirkaŭ la talio kiel vera vagabondo; tio jam estis lia maroto tiom zorge sin kostumi.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Kio plu?\" diris la granda viro kaj kliniĝis pli en ombron. \"Nome mi ne komprenas, kial ĉion ĉi vi rakontas al mi.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Ĉar la duan de septembro proksimume je la tria matene,\" daŭrigis doktoro Goldberg obstine, \"vi alveturis por li ... plej versimile per elpruntita, sed certe fermita aŭto; mi opinias, ke stiris via frato, ĉar li estas sportulo kaj estas silentema. Kiel jam estis interkonsentite kun Benda, vi ne iris supren, sed vi hupis malsupre. Poste venis Benda ... aŭ ni diru pli precize, malpura kaj hirta vagabondo. 'Rapide,' vi diris al li, 'kameraisto veturis jam antaŭe. Kaj vi veturis al arbaro apud Křivoklát.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Aŭtonumeron versimile vi ne scias,\" diris ironie la viro en ombro.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Se mi scius ĝin, vi estus jam arestita,\" diris doktoro Goldberg tre klare. \"Ĉe mateniĝo vi estis jam surloke; estas senarbejo aŭ plivere bosko de centjaraj kverkoj - belega scenejo, sinjoro! Mi opinias, ke via frato restis ĉe la aŭto sur la ŝoseo kaj ŝajnigis, kvazaŭ li riparus ion ĉe la motoro. Vi kondukis Benda'n kvarcent paŝojn for de la vojo kaj tie vi diris al li: 'Jen la loko.' - 'Kaj kie estas la kameraisto?\" subite rememoris Benda. Kaj tiumomente vi ekbatis lin unuafoje.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Per kio?\" aŭdiĝis la viro en ombro.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Per plumba mortigaĵo,\" diris doktoro Goldberg. \"Ĉar ŝraŭbturnilo je tia kranio, kian Benda havis, estus tro le­ĝera; kaj vi volis frakasi ĝin ĝis nerekoneblo. Kaj kiam vi finbatis lin, vi revenis al aŭto. \"Prete?\" demandis via fra­to; sed probable nenion vi diris, ĉar murdi homon ne estas bagatelo.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Vi freneziĝis,\" bruskis la viro en ombro.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Mi ne freneziĝis,\" diris doktoro Goldberg. \"Nur mi volis rememorigi al vi, kiel ĝi versimile okazis. Vi volis forigi Benda'n pro la skandalo kun sinjorino Greta; sinjori­no Greta miskondutis jam tro publike -\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Vi judo fetora,\" ektondris la viro en fotelo, \"kion vi permesas al vi -\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Mi ne timas vin,\" diris doktoro Goldberg, ĝustigante la okulvitrojn, por aspekti pli severe. \"Super mi, sinjoro, vi ne havas povon, eĉ se vi estus kiel eble plej riĉa. Per kio vi povas noci al mi? Maksimume vi ne lasos operacii ĉe mi la apendiciton; kaj tion, sinjoro, nepre mi ne konsi­lus al vi.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ELa viro en ombro ekridis mallaŭte. \"Aŭskultu, homo,\" li diris kun ia gajo, \"se vi scius kun certeco nur dekonon de tio, kion vi ĉi tie parolaĉis, vi ne irus al mi, sed al la polico, ĉu?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Jen ĝuste tio,\" diris doktoro Goldberg tre serioze. \"Sinjoro, se nur dekonon mi povus pruvi, mi ne estus ĉi tie. Mi opinias, ke neniam oni povos tion pruvi; ankaŭ tion, ke la putriĝinta vagabondo estis Benda, jam ne estas pru­vebla. Ĝuste tial mi venis.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Minaci, ĉu?\" lanĉis la viro en la fotelo kaj estis ale­tendanta la manon al sonorilbutono.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Ne, sed angorigi vin. Sinjoro, certe vi ne havas tro senteman konsciencon; por tio vi estas tro riĉa. Sed tio, ke iu alia scias la tutan teruron, ke iu scias, ke vi estas murd­into, ke via frato estas murdinto, ke vi murdis aktoron Benda, filon de tranĉilakrigisto, komedianton, vi du fabrikan­toj, sinjoro, tio ĝis fino de la vivo perturbos vian grandsinjoran ekvilibron. Dum vi vivos, vi du ne havos trankvilon. Sinjoro, mi volus vin vidi sur pendumilo; almenaŭ dum mi vivos, mi amarigos vian vivon ... Benda estis mava bes­to; sinjoro, mi scias plej bone, kiel malbona li estis, orgojla, cinika, malĉasta kaj kion vi volas; sed li estis artisto. Ĉiuj viaj milionoj estas nenio kompare al tiu ebria komedianto; per ĉiuj viaj milionoj vi ne kapablas prezenti la reĝan man­geston - la mensogan kaj tamen mirigan grandecon de homo -\" Doktoro Goldberg malespere manklakis. \"Kiel nur vi tion povis fari? Sinjoro, neniam vi havos trankvilon, mi ne lasos vin forgesi! Ĝis fino de via vivo mi rememori­gos vin: Ĉu vi memoras aktoron Benda? Sinjoro, kia ar­tisto li estis, ĉu vi aŭdas?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/2825282375848994613\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/malapero-de-aktoro-benda-33.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2825282375848994613"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2825282375848994613"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/malapero-de-aktoro-benda-33.html","title":"Malapero de aktoro Benda (3\/3)"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhE-vFnHd_T-O5Ph1YqiIKiK50z8362YTLRUAgqcGJ1oLqkrBnPyOFeYlz-N6PgTTGVvL_vY7yhjA-O5gmKL2RfBSNF4jPEdCVsMaJfNIaNHiaFH5TUcd_1r3zQqGtbuH4DyHudtnaVaZsDSYNML_dxxMqyXNVJk3ProXT56dCjKKne8SfQXgmiDOWZAt61\/s72-c\/zmizeniBendy3a.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-6979381082537727075"},"published":{"$t":"2026-09-12T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-12T08:00:00.121+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Soleco malsanigas samkiel fumado"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Ccenter\u003Evirtuale laŭtlegas Artema G.\u003Cbr\u003E\n\u003Ciframe src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/soleco_malsanigas\" width=\"500\" height=\"30\" frameborder=\"0\" webkitallowfullscreen=\"true\" mozallowfullscreen=\"true\" allowfullscreen\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/center\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhtOCkp-dWWhS1uaafITL41mA3bGBuXmmLnE-6bjhyphenhyphenzMNR9R7rjQ_z5ucUYhsLl5UZUzor6UbdB_l7ckTnzhHFuKpJgRPE4V2C5sOwXSiDL7l0UYaSpI4uG4jLfhGQ6A45NbDJB76saubg\/s1600\/einsamkeit1.jpg\" style=\"margin-left: 1em; margin-right: 1em;\"\u003E\u003Cimg border=\"0\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhtOCkp-dWWhS1uaafITL41mA3bGBuXmmLnE-6bjhyphenhyphenzMNR9R7rjQ_z5ucUYhsLl5UZUzor6UbdB_l7ckTnzhHFuKpJgRPE4V2C5sOwXSiDL7l0UYaSpI4uG4jLfhGQ6A45NbDJB76saubg\/s400\/einsamkeit1.jpg\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nHomoj kiuj vivas en socia izoleco povas malsaniĝi. Soleco estas ekstreme endanĝeriga por la sano - ankaŭ por junaj homoj.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nMaljunaj homoj kiuj vivas solaj kaj estas solecaj, pli ofte malsaniĝas, pli ofte suferas je depresioj kaj havas signife pli altan riskon morti frutempe. Tio validas precipe por solvivantaj maljunaj viroj. Multaj studaĵoj montris tion.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nLa plej nova studaĵo pri tiu temo bildigas ke tio validas ne nur por maljunaj homoj kiuj vivas en socia izoleco. Ankaŭ sufiĉe junaj ankoraŭ fortikaj homoj sub 65 jaroj havas signife pli altan mortoriskon se ili havas nesufiĉe da sociaj kontaktoj. Soleco ŝajnas esti faktoro kiu plialtigas la mortoriskon, sendepende de malsano aŭ aĝo.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nĈe junaj homoj la kunteksto inter izoleco kaj mortorisko ŝajnas esti eĉ ankoraŭ pli klara. El la perspektivo de publika sano tial necesas alfronti la problemon de la kreskanta nombro de solvivantoj. Socia izoleco povas fariĝi epidemieca kiel gripo. En la riĉaj landoj la procentaĵo de solvivantoj estas kreskanta. En Aŭstrio ekzemple en la jaro 1971 nur kvarono de la dommastrumejoj estis unupersonaj, en la jaro 2011 jam ĉiu tria dommastrumejo estis unupersona.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nLaŭ meta-analizo de ĉirkaŭ 3 milionoj da homoj de usona universitato soleciĝo kaj socia izoleco minacas la longvivecon de homo je simile alta grado kiel fumado, misuzado de alkoholo aŭ graskorpeco.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nSoleco kaj socia izoleco eble je unua vido ne estas facile rekoneblaj kaj povas montriĝi tute malsame. Jam la sento esti soleca plialtigas ĉe homo la mortoriskon je 26 procentoj. Objektiva soleco per socia izoleco aŭ la mankanta integriĝo en socia komunumo (familio, laborrondoj, asocioj) havas ankoraŭ pli gravajn efikojn je la sano ol la subjektiva sento esti soleca, kvankam oni estas ĉirkaŭata de homoj. En tiu kazo la mortorisko plialtiĝas je 32 procentoj.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nDum la manko de sociaj rilatoj prezentas aldonan riskon por la sano, montriĝis aliflanke ke komuneco havas ekstreme protektan efikon je la sano. Kiu ne estas sola, sed ĉirkaŭata de homoj, ties imunsistemo funkcias evidente ankaŭ pli bone. Jam pli fruaj studaĵoj estis montrintaj ke viroj kiuj post eksedziĝo vivas solaj, havas pli altan riskon malsaniĝi kaj morti pli frue ol viroj kiuj vivas en partnereco.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nPsikologoj distingas du formojn de soleco: La emocia soleco montriĝas se mankas persono kun kiu oni sentas fortan kunligiĝon. La socia soleco aliflanke indikas ke principe mankas sociaj rilatoj kaj subteno flanke de amikoj, najbaroj aŭ kolegoj. "},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/6979381082537727075\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/soleco-malsanigas-samkiel-fumado.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6979381082537727075"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6979381082537727075"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/soleco-malsanigas-samkiel-fumado.html","title":"Soleco malsanigas samkiel fumado"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhtOCkp-dWWhS1uaafITL41mA3bGBuXmmLnE-6bjhyphenhyphenzMNR9R7rjQ_z5ucUYhsLl5UZUzor6UbdB_l7ckTnzhHFuKpJgRPE4V2C5sOwXSiDL7l0UYaSpI4uG4jLfhGQ6A45NbDJB76saubg\/s72-c\/einsamkeit1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-1515034487250527103"},"published":{"$t":"2026-09-11T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-11T08:00:00.113+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Kial niaj pupiloj larĝiĝas pro surprizo?"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Aaron Chapman el Kanado\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/kial-niaj-pupiloj-largxigxas-pro-surprizo\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhTKXesGck8dgTztnsm3SIildjx-Gbz0l3AMZRNPTaQxFlTp7s7pJW59BbFgSAsjROZbG7q5xvT5P2Kv-OBru_Fh2inIaDUV2q1ie88PSKqbzWL4JY5BAmfzgD_-aMHfTyTOhxlZfeqjeXCI0lkc4xEwjyKt6eHKmJi1U0VQ1HcjvPf82PYwPuNOVkuFfpL\/s480\/pupillenerweiterung1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"320\" data-original-width=\"480\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhTKXesGck8dgTztnsm3SIildjx-Gbz0l3AMZRNPTaQxFlTp7s7pJW59BbFgSAsjROZbG7q5xvT5P2Kv-OBru_Fh2inIaDUV2q1ie88PSKqbzWL4JY5BAmfzgD_-aMHfTyTOhxlZfeqjeXCI0lkc4xEwjyKt6eHKmJi1U0VQ1HcjvPf82PYwPuNOVkuFfpL\/s400\/pupillenerweiterung1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nImagu, ke vi atendas vidi bluan kvadraton, sed subite aperas ruĝa. Antaŭ ol vi konscie pensas pri la ŝanĝo, viaj okuloj jam reagas. La pupiloj larĝiĝas. Nova esploro sugestas, ke tiu eta movo ne estas nur signo de surprizo. Ĝi montras, ke la cerbo prepariĝas forlasi malnovan supozon kaj lerni ion novan.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003EEsploristoj ĉe Universitato Brown montris al 63 partoprenantoj seriojn de koloraj kvadratoj. La homoj devis antaŭdiri la sekvan koloron kaj poste reprodukti tiun, kiun ili efektive vidis. Dume la esploristoj mezuris la larĝon de iliaj pupiloj kaj registris la elektran agadon de la cerbo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKiam koloro kontraŭis la antaŭdiron, la pupiloj plilarĝiĝis kaj aperis karakteriza cerba ondo. Post tia surprizo la partoprenantoj malpli dependis de sia antaŭa atendo. Ili pli precize taksis tion, kio vere troviĝis antaŭ ili, kaj pli rapide adaptis la sekvan antaŭdiron.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa rezultoj ligis du aferojn ofte traktatajn aparte: perceptadon kaj lernadon. Niaj atendoj ne nur influas tion, kion ni antaŭdiras. Ili povas ankaŭ tiri nian percepton al tio, kion ni anticipis. La surpriza signalo ŝajne malfortigas ambaŭ efikojn, por ke nia menso mem donu pli grandan pezon al la nuna informo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELaŭ la esploristoj, en tiaj momentoj aktiviĝas malgranda regiono profunde en la cerbo. Ĝi nomiĝas locus coeruleus, latina nomo kun la signifo “blua loko”, kaj ĝi produktas noradrenalinon. Tiu kemia mesaĝilo helpas reguligi viglecon kaj nian reagon al gravaj ŝanĝoj. Ĝia agado ankaŭ rilatas al la grandeco de la pupiloj. Tial la okuloj povas doni eksteran spuron pri ŝanĝo okazanta interne de la cerbo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EOni povus kompari la procezon kun refreŝigo de retpaĝo. La cerbo ĉiam uzas la ĵusan pasintecon por diveni, kio sekvos. Tio ordinare estas utila, ĉar la mondo ne ŝanĝiĝas ĉiumomente. Sed kiam io neatendita signalas novan situacion, tro forta dependeco de malnova sperto povas trompi nin. La subita vigliĝo kvazaŭ forviŝas parton de la antaŭa kunteksto kaj liberigas lokon por nova.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKompreneble, pupiloj larĝiĝas ankaŭ pro mallumo kaj emocioj, interalie. Oni ne povas rigardi ies okulojn kaj precize legi ties pensojn. La studo estis malgranda kaj uzis tre simplan taskon, ne la senordan mondon de ĉiutaga vivo. Ĝi tamen helpas klarigi, kial surprizo tiel rapide kaptas nian tutan atenton.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EDo surprizo ne estas nur interrompo aŭ ĝeno. Ĝi povas esti la momento, kiam la cerbo rimarkas, ke ĝia rakonto pri la mondo ne plu sufiĉas. Dum la pupiloj malfermiĝas, ankaŭ nia menso eble iomete malfermiĝas al nova kompreno.\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/1515034487250527103\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/kial-niaj-pupiloj-largigas-pro-surprizo.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/1515034487250527103"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/1515034487250527103"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/kial-niaj-pupiloj-largigas-pro-surprizo.html","title":"Kial niaj pupiloj larĝiĝas pro surprizo?"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhTKXesGck8dgTztnsm3SIildjx-Gbz0l3AMZRNPTaQxFlTp7s7pJW59BbFgSAsjROZbG7q5xvT5P2Kv-OBru_Fh2inIaDUV2q1ie88PSKqbzWL4JY5BAmfzgD_-aMHfTyTOhxlZfeqjeXCI0lkc4xEwjyKt6eHKmJi1U0VQ1HcjvPf82PYwPuNOVkuFfpL\/s72-c\/pupillenerweiterung1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-1480258420794572071"},"published":{"$t":"2026-09-10T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-11T07:55:33.616+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Versaĵoj kontentigas kaj ĝojigas"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/versajxoj_kontentigas\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiFCfTR8imhY0sOKHINlMIWtIEa8s5oEeb6PydQfUPiU4f9_211l_CsGvgqR7bDh08wRzguuLDzoM6pY9nBaevYeXjttFYgYyADq0DqhY_S9kxFArHTNPPX9Hw9FMNaeWf4CZDl4E0naK-Ad43mqh1Z_1S9hQlXgcXHFzfJ1ba_L6fEw2gEp_6tnihMXnxR\/s1280\/noproblem1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"720\" data-original-width=\"1280\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiFCfTR8imhY0sOKHINlMIWtIEa8s5oEeb6PydQfUPiU4f9_211l_CsGvgqR7bDh08wRzguuLDzoM6pY9nBaevYeXjttFYgYyADq0DqhY_S9kxFArHTNPPX9Hw9FMNaeWf4CZDl4E0naK-Ad43mqh1Z_1S9hQlXgcXHFzfJ1ba_L6fEw2gEp_6tnihMXnxR\/s400\/noproblem1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nKiel estas facile videble en la Retradio, versaĵoj tie konkeris gravan lokon. Aperas tie ĉiusemajne \"porcioj\" kun po 64 linioj da versaĵoj laŭ amfibraka ritmo, kiun Zamenhof aplikis en sia poemo \"La vojo\". Jam aperis 120 porcioj, do de pli ol du jaroj versaĵoj estas konstantaj programeroj de la Retradio.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003EKiel ili fariĝis tiel gravaj? Kion ili alportas?\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa versaĵoj celas plibonigi la parolkapablon de la aŭskultantoj. Por lerni lingvon ja necesas aŭdi ĝin. Kaj se tio okazas laŭ plaĉa ritmo, tiam vortoj kaj frazoj pli facile glitas en la memoron. Tio ne provokas elŝuton de stres-hormonoj, sed male la elŝuton de feliĉ-hormonoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ESe io dum tiel longa tempo aperas, tiam tion rimarkas pli kaj pli da aŭskultantoj. Ili komencas testi la efikon, kaj jen ili konstatas ke la efiko estas tre pozitiva. Kaj tiuj kiuj rimarkas tion, emas ankaŭ pli kaj pli ofte aŭskulti la programon \"Aŭskultu kaj ripetu\" por ĉiam denove senti la pozitivan efikon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMultaj aŭskultantoj estas novlernantoj de la lingvo. Kaj ni scias ke kutime multaj novlernantoj baldaŭ perdas la intereson pri la lingvo, ĉar ili malemas okupiĝi pli profunde pri la lingvo. Sed se ili ricevas en la Retradio ĉiusemajne novajn versaĵojn, tiam la plua okupiĝo pri la lingvo ne kaŭzas penon, sed estas plezuro.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa versaĵoj ja ne estas iuj abstraktaj frazoj, sed ili rakontas pri la normala vivo kaj tiel aŭskultantoj sentas sin alparolataj de tiuj versaĵoj. Do la versaĵoj tenas tiujn aŭskultantojn ĉe la lingvo. Ili ne malaperas, sed male ili lernas la lingvon pli bone. Tio signifas ke homoj povas jam atingi pli altan lingvan nivelon antaŭ ol ili havas personan kontakton kun aliaj E-parolantoj. Ili disvolvas pli da kuraĝo paroli la lingvon kun samlingvanoj kaj ili interesiĝas partopreni E-kulturajn aranĝojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa versaĵoj do esence helpas kreskigi la parolantaron de Esperanto kaj ili ŝanĝas ankaŭ la profilon de la esperantistaro, ĉar nun aperas iom post iom pli da kantemaj kaj muzikemaj homoj en la lingvokomunumo, homoj kiuj ĉefe interesiĝas pri E-kulturo kaj malpli pri politiko de la movado. Estas homoj kiuj perceptas la lingvon kiel ilon por plifortigi la propran personecon. Simple dirite: Tiuj homoj estas pli kontentaj pri Esperanto, ili sentas pli da ĝojo pri la lingvo. Kaj tio helpas trovi novajn simpatiantojn por la lingvo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EJen tre bela perspektivo por la estonta kreskado de Esperanto!\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/1480258420794572071\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/versajoj-kontentigas-kaj-gojigas.html#comment-form","title":"1 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/1480258420794572071"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/1480258420794572071"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/versajoj-kontentigas-kaj-gojigas.html","title":"Versaĵoj kontentigas kaj ĝojigas"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiFCfTR8imhY0sOKHINlMIWtIEa8s5oEeb6PydQfUPiU4f9_211l_CsGvgqR7bDh08wRzguuLDzoM6pY9nBaevYeXjttFYgYyADq0DqhY_S9kxFArHTNPPX9Hw9FMNaeWf4CZDl4E0naK-Ad43mqh1Z_1S9hQlXgcXHFzfJ1ba_L6fEw2gEp_6tnihMXnxR\/s72-c\/noproblem1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"1"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-4401585765269868640"},"published":{"$t":"2026-09-09T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-09T08:00:00.512+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Reĝino viron ne postkuras"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon de Jindra Drahotová produktis Jarka Malá el Ĉeĥio\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/regxino_nepostkuras\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhDBXhG0PO6c1nIiT-nPA85F5pRMgoij8ri0GBdpi7_4j_4pNH3Wu98K8cGCrQnq8Cwt_WrSTzhiGUnf6Qu3RE3pKaf3nx5MAnAXQFCAF7M_M9N-B_2_TTSzqj_RT2V82ps67pI2xYwGomXrvgpLqXfr3rrkA1TbH3Tr_Uuv_Ot64sFqwlpKv63j7xbbhFg\/s800\/hinterherschauen1a.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"534\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhDBXhG0PO6c1nIiT-nPA85F5pRMgoij8ri0GBdpi7_4j_4pNH3Wu98K8cGCrQnq8Cwt_WrSTzhiGUnf6Qu3RE3pKaf3nx5MAnAXQFCAF7M_M9N-B_2_TTSzqj_RT2V82ps67pI2xYwGomXrvgpLqXfr3rrkA1TbH3Tr_Uuv_Ot64sFqwlpKv63j7xbbhFg\/s400\/hinterherschauen1a.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\n\tMia avino estis saĝa virino. Ŝiajn konsilojn mi dum mia longa vivo ofte rememoris kaj iujn eĉ sekvis.\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003ETiun ĉi konsilon dum mia tridekkvinjara edzeco mi bedaŭrinde ne uzis.\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EIam mia kara avino dum rakontado diris: „Reĝino (damo) viron ne postkuras.“ Kaj klarigis: „Viro estas kiel aŭtobuso. Li ne haltas, krom en haltejo, nur en tre eksterordinara okazo haltos, sed tio preskaŭ ne okazas. Se vi kuradus post li, vi neniam atingos ĝin, vi nur laciĝos.\u0026nbsp;\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ECerte vi ankaŭ scias pri rilatoj, kiuj rezerveme daŭras, daŭras, sed ne progresas. Post disiĝo la viro rapide edziĝas al iu alia. Nu, estas tempo elbusiĝi ĝustatempe.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ENe estas aŭtobuso kiel aŭtobuso, ili estas diversaj. Estas necese scii, kien la aŭtobuso direktas kaj kial. Estas saĝe ŝanĝi ĝin, se aŭtobuso veturas laŭ superflue longa ĉirkaŭvojo, aŭ la interno de la buso ne plaĉas al vi, kiel ŝajnigis al vi ekstere.\u0026nbsp;\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EHavu en via kapo klaran direkton, tiel vi elektos ĝustan aŭtobuson kaj ĝuos celon. Ĉefe atendu sur konvena haltejo por enbusiĝo. Jen, ĉiu aŭtobuso havas sian propran horaron.“\u0026nbsp;\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/4401585765269868640\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/regino-viron-ne-postkuras.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4401585765269868640"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4401585765269868640"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/regino-viron-ne-postkuras.html","title":"Reĝino viron ne postkuras"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhDBXhG0PO6c1nIiT-nPA85F5pRMgoij8ri0GBdpi7_4j_4pNH3Wu98K8cGCrQnq8Cwt_WrSTzhiGUnf6Qu3RE3pKaf3nx5MAnAXQFCAF7M_M9N-B_2_TTSzqj_RT2V82ps67pI2xYwGomXrvgpLqXfr3rrkA1TbH3Tr_Uuv_Ot64sFqwlpKv63j7xbbhFg\/s72-c\/hinterherschauen1a.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-6139299495909092609"},"published":{"$t":"2026-09-08T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-08T08:00:00.117+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Cent sumooj!"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Paŭlo S. Viana el Brazilo\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/cent_sumooj\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhwXZNzmJLKPROykd7Er4Ti-VH3Hluv6lYjPR_amJzcoRov4TK-XuiGmN6vpk0tKGr855OQdd9Z3LbTyjUtSh6EneQGdb57kxdy2ZSqkpx50yrAuNJTrEzl45wxr-oWyUBEmKyopLXgtyPSTTghkeVZo5iH-zKUD8xWzNcOuN58p954Iy0_WHL1D4cPub-F\/s689\/centsumooj1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"667\" data-original-width=\"689\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhwXZNzmJLKPROykd7Er4Ti-VH3Hluv6lYjPR_amJzcoRov4TK-XuiGmN6vpk0tKGr855OQdd9Z3LbTyjUtSh6EneQGdb57kxdy2ZSqkpx50yrAuNJTrEzl45wxr-oWyUBEmKyopLXgtyPSTTghkeVZo5iH-zKUD8xWzNcOuN58p954Iy0_WHL1D4cPub-F\/s400\/centsumooj1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nLa ekzisto de Esperanto ĉiam dependis de valoraj idealistoj. Pesimistoj povus nomi ilin “utopiuloj”, cinikaj homoj\u0026nbsp; povus nomi ilin “naivuloj”, sed fakto estas, ke nia ekzisto kiel Esperantistoj dum pli ol jarcento ĉiam strikte dependis de tiaj viziuloj.\u0026nbsp;\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003EĈu vere viziuloj? Tiaj homoj grandparte konstruis tutmondan komunumon kun interesa, vigla kulturo. Kompreneble, Zamenhof estis la unua.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa ĉi-supraj pensoj venis al mi en la kapon, kiam mi ricevis la frapantan informon, ke en la ĵus pasinta monato julio 2026 oni feste okazigis la 100-an eldonon de la Konkurso “Esperanto-Sumoo”. Jen jubileo, kiu meritas atenton kaj komenton.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETiu programo estis elpensita de unu sola homo, antaŭ dek kvar jaroj, por stimuli legadon de libroj en Esperanto. Tiu moderna viziulo kreis mirinde simplan, trafan, lertan sistemon, kiun li kreeme komparis kun Sumo-lukto. Mem japano, li kaptis la simbolon de tiu lukto, kiu estas forta tradicio en lia lando, kaj decidis defii Esperantistojn pri ilia kapablo discipline kaj energie reakiri la kutimon legi nian literaturon. Nun, la lukto estas kontraŭ akomodiĝo, neglekto pri nia literaturo, rezigno pri perfektiĝo en la regado de nia kara lingvo. Ne ekzistas pli efika maniero fariĝi serioza, kompetenta posedanto de Esperanto, krom per konstanta, plezuriga kaj kleriga legado.\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EHori Jasuo, jen la nomo de la geniulo, kiu elpensis tiun brilan programon. Li meritas mian aplaŭdon kaj rekonon. Per sia programo Esperanto-Sumoo, li elstaris kiel movadano en la 21-a jarcento. Komence li diskonigis sian iniciaton inter japanoj, sed baldaŭ la ideo disvastiĝis tra la mondo. Li saĝe arigis kompetentan kaj seriozan skipon de kunlaborantoj, kiuj helpas la partoprenantojn raporti pri la koncerna legado. La eldonoj de Esperanto-Sumoo okazas 6-foje en ĉiu jaro, kaj la laborgrupo aranĝas detalan registradon de la legoatingoj de ĉiuj sumo-anoj. Vere perfekta laboro!\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa partoprenantoj estas petataj sendi resumon kaj komentojn pri sia legita libro, fine de ĉiu eldono. En tre saĝa decido, la organizantoj permesas, ke ĉiu partoprenanto elektu sian propran legotan libron.\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa tuta agado troviĝas bele montrata en interesa, riĉenhava retejo, nepre vizitinda:\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ehttp:\/\/www.esperanto-sumoo.pl\/\u0026nbsp; .\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EAl mi tamen ankoraŭ aspektas mirinde, ke nur kelkaj centoj da Esperantistoj el la tuta mondo partoprenas en Esperanto-Sumoo. Mi pensas, ke ili devus esti miloj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj mi pensas ankaŭ, ke Hori Jasuo kaj lia laborgrupo meritas nian dankon, apogon kaj aplaŭdegon! Ni atendu la 200-an Esperanto-Sumoon!\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/6139299495909092609\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/cent-sumooj.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6139299495909092609"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6139299495909092609"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/cent-sumooj.html","title":"Cent sumooj!"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEhwXZNzmJLKPROykd7Er4Ti-VH3Hluv6lYjPR_amJzcoRov4TK-XuiGmN6vpk0tKGr855OQdd9Z3LbTyjUtSh6EneQGdb57kxdy2ZSqkpx50yrAuNJTrEzl45wxr-oWyUBEmKyopLXgtyPSTTghkeVZo5iH-zKUD8xWzNcOuN58p954Iy0_WHL1D4cPub-F\/s72-c\/centsumooj1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-7386861894364132244"},"published":{"$t":"2026-09-07T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-07T08:00:00.110+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Aŭskultu kaj ripetu - porcio 120"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/auskultu_ripetu120\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjJavqfoJv6XUCBtlbJQaIFZ-KuAfsJVd75j3MBbvZC6QZSC3d-gR00zX78YMC-jy2b2IKFE53qiR3sofQZ1QVge38qjydz2KZyUu64cSLas2zgJZhnqloP2ope1p0jhKIXozfebowyaTCD-GVRTQVcHW5ZlDKx1DpEjt4d5CZE8eKT7zUUy-ZqHkBobfWT\/s575\/wasserfallwald1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"539\" data-original-width=\"575\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjJavqfoJv6XUCBtlbJQaIFZ-KuAfsJVd75j3MBbvZC6QZSC3d-gR00zX78YMC-jy2b2IKFE53qiR3sofQZ1QVge38qjydz2KZyUu64cSLas2zgJZhnqloP2ope1p0jhKIXozfebowyaTCD-GVRTQVcHW5ZlDKx1DpEjt4d5CZE8eKT7zUUy-ZqHkBobfWT\/s400\/wasserfallwald1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nAntaŭ cent-dek-naŭ semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro \"Aŭskultu kaj ripetu\". Jen la cent-dudeka porcio. Ĝuu ĝin!\n\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003E---\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi povis enspiri tre freŝan aeron\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Eĉe akvofalego en alpa montaro.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa akvogutetoj traŝvebis aeron.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EArbara odoro dorlotis la nazon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPost tio ni manĝis en restoracio.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi sidis ekstere kaj trinkis bieron.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EJa estis agrabla, senstreĉa restado.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi ankaŭ promenis tra tiu arbaro.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EDum hejmenvojaĝo ni haltis ĉe lago\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj ĝuis ankoraŭ alian plezuron.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEn lago okazis fontana spektaklo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa akvo ŝpruciĝis laŭ takto tre alten.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi estis kontentaj pri tiu ekskurso.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi havis por tio tre taŭgan veteron.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENe estis tro varme, sed tute agrable.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi hejmenveturis per buso kaj trajno.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi volas praktiki kultur-interŝanĝon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPor tio ni ofte vizitas amikojn\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Een urbo proksima, en lando najbara.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi interparolas en lingvo neŭtrala.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi ankaŭ kunportas tre bonan humoron\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj kantas volonte en rondo amika.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi aŭdas prelegojn, laŭtlegas rakontojn\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj kune ni manĝas en restoracio.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi tiam promenas tra parkoj kaj stratoj\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj vigle babilas kun niaj amikoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi ankaŭ invitas al nova renkonto\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Een nia ĉefurbo, post kelkaj semajnoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENaskiĝas ideoj, ni estas kreivaj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa junaj klubanoj fervore agadas.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa entuziasmo infektas aliajn\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj tio kondukas al belaj sukcesoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa nova semajno montriĝas kun pluvo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EDo lundon matene almenaŭ pluvetis.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa stratoj sufiĉe rapide sekiĝis.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa suno kaŝiĝis malantaŭ la nuboj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ESed eĉ se la pluvo ne estas abunda,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Eĝi tamen efikas por plua kreskado.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EVarmego ankoraŭ ne tute finiĝas,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Esed eblas nun spiri pli freŝan aeron.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EŜi longe atendis, sed li ne revenis.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EDo fine ŝi perdis jam ĉiun esperon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EŜi tial klarigis la situacion\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj serĉis kaj trovis alian fianĉon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa nova fianĉo ne ŝatas vojaĝi.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELi ŝatas labori en sia garaĝo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EŜi estas kontenta pro tiu konduto.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EVespere li estas tre bona amanto.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKomuna agado kondukas al celo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa interkonsento ne estas stabila.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi devos diskuti ĉi tiun problemon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPer novaj ideoj ĝi estos solvebla.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETagmeze li faras rekrean dormeton.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi daŭras nur horon, sed bone efikas.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELaboro post tio senpene funkcias.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj tio ebligas vesperan plezuron.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EJen ŝia respondo pri nia demando:\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\"Mi tute ne havas la tempon por helpi,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Esed mia amiko ja estas tre lerta.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi petos lin helpi pri via problemo.\"\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EVersaĵoj ebligas plezuran lernadon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EParoli en ĥoro fortigas la grupon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj memkompreneble ĝi donas sukceson.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi vere tre ŝatas ĉi tiun metodon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E---\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Ci\u003EVi povas ankaŭ sendi vian komenton al\u003C\/i\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Ci\u003Eretradio(ĉe)aldone(punkto)de\u003C\/i\u003E\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv\u003E\u003Cu\u003EJen ĉi-sube la ligiloj al la ĝis nun aperintaj porcioj de la ekzercaro:\u003C\/u\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-119.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-119.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-118.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-118.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-117.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-117.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-116.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-116.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-115.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-115.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-114.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-114.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-113.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-113.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-112.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-112.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-111.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-111.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-110.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-110.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-109.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-109.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-108.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-108.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-107.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-107.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-106.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-106.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n  \u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-105.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-105.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E \n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-104.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-104.html\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cp\u003E\u0026nbsp;\n\u003C\/p\u003E\u003Cp\u003E\n\n\u003Cu\u003EJen la ligiloj al la porcioj \u003Cb\u003E01 - 53\u003C\/b\u003E kaj \u003Cb\u003E54 - 104\u003C\/b\u003E de la ekzercaro:\u003C\/u\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/05\/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html\"\u003E\nhttps:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/05\/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html\u003C\/a\u003E\u003C\/p\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2025\/06\/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html\"\u003E\nhttps:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2025\/06\/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html\n\u003C\/a\u003E\n\/\u0026gt;\u003Cp\u003E\n\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/7386861894364132244\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-120.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/7386861894364132244"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/7386861894364132244"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-120.html","title":"Aŭskultu kaj ripetu - porcio 120"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjJavqfoJv6XUCBtlbJQaIFZ-KuAfsJVd75j3MBbvZC6QZSC3d-gR00zX78YMC-jy2b2IKFE53qiR3sofQZ1QVge38qjydz2KZyUu64cSLas2zgJZhnqloP2ope1p0jhKIXozfebowyaTCD-GVRTQVcHW5ZlDKx1DpEjt4d5CZE8eKT7zUUy-ZqHkBobfWT\/s72-c\/wasserfallwald1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-6231821219283016186"},"published":{"$t":"2026-09-06T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-06T08:00:00.115+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Malapero de aktoro Benda (2\/3)"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi rakonton de Karel Ĉapek produktis Vladimír Türk el Ĉeĥio\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/malapero-benda-2\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiiBoTXfHQgi72hkpI6lJqnwR36t-h5MQYJSP7nvqsmnGVdLSVAUsfUx3X-Pg6dv7jR2-le8ht69WS1GBOqbOU2lwe9zMNR4SSAyGT4TOzEpVdF4J93V2dy6EzloJDgrzAu7pGO57vdDI-VHnRvDJ8h2aql-EHkoG47sxwlWNcKFfFshs2-VSelTGkEJsXQ\/s800\/zmizeniBendy2a.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"450\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiiBoTXfHQgi72hkpI6lJqnwR36t-h5MQYJSP7nvqsmnGVdLSVAUsfUx3X-Pg6dv7jR2-le8ht69WS1GBOqbOU2lwe9zMNR4SSAyGT4TOzEpVdF4J93V2dy6EzloJDgrzAu7pGO57vdDI-VHnRvDJ8h2aql-EHkoG47sxwlWNcKFfFshs2-VSelTGkEJsXQ\/s400\/zmizeniBendy2a.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\n\tDoktoro Goldberg nature ne sciis, kion la polico entreprenas kaj kiaj estas ĝiaj vojoj: li atendis kun kreskanta rezigno ricevotan informon. Dume jam pasis monato depost malapero de aktoro Benda, kaj pri Jan Benda oni komencis paroli en paseo.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003EFoje vespere renkontis doktoro Goldberg maljunan ak­toron Lebduška; kaj dum la interparolo ili komencis, memkomprene, paroli pri Benda. \"Jes ja, li estis aktoro,\" rememoris maljuna Lebduška. \"Mi memoras lin, kiam li estis proksimume dudekkvinjara. Damna bubo, kiel li rolis Osvaldon! Sciu, ke junaj medicinistoj iradis rigardi en tea­tron, kiel aspektas paralizo. Tiam li ludis unuafoje reĝon Lear; aŭskultu, mi ne scias, kiel li ludis, ĉar senĉese mi rigardis liajn manojn. Li havis manojn kiel okdekjara oldu­lo, magrajn, sekajn, povrajn manojn - ĝis nun mi ne komprenas, kiel li preparis siajn manojn. Ja, ankaŭ mi scias min maski; sed tion, sinjoro, post Benda neniu faros; tion aprecos nur aktoro.\"\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EAl doktoro Goldberg la aŭskultado de la aktora nekro­logo pri Jan Benda kaŭzis melankolian delicon.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Li estis ege serioza ludanto, sinjoro,\" ĝemis Lebduška. \"Kiel li ĉikanis la teatran tajloron! 'Mi ne ludos la reĝon,' li kriis, 'se vi alkudros sur la jakon tiajn aĉajn puntojn!' Benda toleris sur si nenian teatran trompaĵon. Kiam li estis ludonta Otelon, li trabutikis ĉiujn antikvaĵ-bazarojn, ĝis li trovis ian malnovan renesancan ringon; kaj ĝin li havis surfingre, kiam li ludis Otelon. Li diradis, ke plej bone li ludas, se li havas sur si ion aŭtentikan. Tio ne estis jam ludo, tio estis ja - metamorfozo,\" diris Lebduška necerte, ne sciante, ĉu li uzis la ĝustan vorton. \"Kaj ludante, en interaktoj ĉiam li estis krudmora, kiel masonestro kaj ŝlosadis sin en sia vestejo, por ke neniu eletosigu lin el la rolo. Tial li tiom trinkis, ĉar tio superis lian nervostaton,\" opini­is Lebduška mediteme. \"Mi iras ĉi tie en kinejon, sinjoro,\" li diris adiaŭante.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Mi iros kun vi,\" proponis doktoro Goldberg, ne sciante, kiel pasigi vesperon. Tie estis ludata ia marista filmo, sed doktoro Goldberg preskaŭ ne perceptis ĝin; preskaŭ larm­okule li aŭskultis, kiel maljuna Lebduška babilas pri Jan Benda. '\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Li ne estis aktoro,\" diris Lebduška, \"li estis satano mem; al li ne sufiĉis unu vivo, jen la afero. En la vivo li estis porkulo, sinjoro doktoro; sed sur scenejo li estis efek­tiva reĝo aŭ ĉifonulo. Sinjoro, kiel li sciis mangesti, kvazaŭ la tutan vivon li ordonus; kaj dume lia patro estis migranta tondil-akrigisto. Jen, vidu tiun averiinton, li estas sur dezer­ta insulo kaj havas pritonditajn ungojn, idioto. Vidu, la bar­bo estas nur algluita. Se Benda lin ludus, li kreskigus al si veran barbon, kaj sub la ungoj li havus veran malpura­ĵon ... Kio, sinjoro doktoro, kio okazis al vi tiel subite?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Pardonu,\" balbutis doktoro Goldberg leviĝante, \"mi rememoris ion. Mi dankas vin,\" kaj jam kuris el la kinejo. ­Benda kreskigus al si veran barbon, li ripetis. Benda kres­kigus al si veran barbon! Kial la ideo ne venis al mi pli frue!\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Ek al ĝendarma komandejo!\" li ekkriis, ĵetante sin en la unuan taksion; kaj kiam li penetris al ĉefĝendarmo ha­vanta noktan deĵoron, li postulis kun tre laŭta krio kaj petado, ke ili pro ĉio en la mondo, tuj, sed tuj konstatu, ĉu la duan de septembro aŭ iam poste estis trovita kadavro de nekonata vagulo, jes, kie ajn, mi petas! Kontraŭ la atendado la ĉefĝendarmo vere iris ien rigardi aŭ demandi, plivere pro enuo ol pro speciala fervoro aŭ intereso; dume doktoro Goldberg ŝvitis pro ekscito, ĉar li antaŭvidis ion teruran.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Jes, sinjoro,\" diris la ĉefĝendarmo revenante, \"la duan de septembro matene trovis arbargardisto en arbaroj de Křivoklát kadavron de nekonata vagulo, proksimume kvar­dekjara; la trian de septembro oni eltiris el Elbo apud Lito­měřice kadavron de nekonata viro, aĝo proksimume tridek jarojn, en la akvo li estis almenaŭ du semajnojn; la dekan de septembro apud Havlíčkův Brod nekonata pendumito; aĝo proksimume sesdek jarojn. . .\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Pri la vagulo oni ne scias iom pli?\" demandis doktoro Goldberg senspire.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Murdo,\" diris la ĉefĝendarmo, rigardante atente la ekscititan doktoron. \"Laŭ raporto de ĝendarmejo li havis la kranion frakasita per stumpa objekto. Sekca ekspertizo: alkoholulo, kaŭzo de morto cerbolezo. Jen la foto,\" diris la ĉefĝendarmo kaj aldiris fakule: \"Damne, tiun oni deformis!\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESur la foto videblis korpo de viro ĝis talio; li estis ĉifone vestita, kun disbutonumita kalikota ĉemizo; tie, kie oni havas frunton kaj okulojn, estis nur terura tufo de har-koagulaĵo kaj de io, kio eble estis haŭto aŭ ostoj; nur la hirta stopla mentono kaj la duonfermita buŝo havis ion komuna kun la homo. Doktoro Goldberg tremis kiel folio. Ĉu li estas ... ĉu li eble povus esti Benda?\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Ĉu ... li havis ian rimarkindan signon?\" li elbuŝigis konsternite.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ELa ĉefĝendarmo enrigardis iun akton. \"Hm. Grandeco unu metron sepdek ok, grizeta hararo, la dentoj okulfrape kariaj ...\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EDoktoro Goldberg laŭte respiris: \"Do tiu ne estas li, Benda havis la dentojn sanajn kiel besto. Tiu ne estas li. Pardonu,\" li balbutis feliĉege, \"ke mi ĝenis vin, sed tiu ne povas esti li. Tute ekskludite.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EEkskludite, li diris al si malstreĉe, revenante hejmen. Eble li vivas; eble, miadio, eble li sidas jam en Olimpio aŭ ĉe Nigra Katarina ...\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ETiunokte doktoro Goldberg entreprenis migradon tra la nokta Prago; li trinkis sian glason da akvo en ĉiuj lokaloj, kie iam reĝis Benda, kaj okulis tra siaj okulvitroj ĉiujn angulojn, sed Benda nenie. Ĉirkaŭ la mateno doktoro Goldberg paliĝis, laŭte nomis sin idioto kaj kuregis en sian garaĝon.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EMatene li estis jam ĉe iu distrikt-administrejo kaj igis veki la distriktestron; feliĉe montriĝis, ke tiun sinjoron foje li propramane ektomiis kaj kunkudris kaj transdonis al li rememore apendicon en absoluta alkoholo. Sekve de tiu ne supraĵa konatiĝo post du horoj li havis enmane permeson por elhumigo kaj alrigardis ĉe flanko de tre ĉagrena distrikta kuracisto eltombigadon de kadavro de nekonata vagulo.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Mi diras al vi, sinjoro kolego,\" murmuris la distrikta kuracisto, \"pri li demandis jam la praga polico; nepre estas ekskludite, ke li estus Benda. Ja li estis tute malpurega vagabondo.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Ĉu li havis pedikojn?\" demandis doktoro Goldberg ­kun intereso.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Tion mi ne scias,\" respondis la doktoro kun abomeno. \"Sinjoro kolego, nun nenion jam vi povas konstati ĉe li; mi petas vin, se li estas monaton en la tero -\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EKiam la tombo estis malfermita, devis doktoro Goldberg aĉetigi brandon; alie li ne povus postuli de tombistoj, ke ili levu kaj alportu en kadavrejon tion neeldireblan, kio estis kuŝinta sur fundo de tombo, enkudrita en sako.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Iru mem rigardi,\" bruskis la distrikta kuracisto je doktoro Goldberg kaj restis antaŭ la kadavrejo, fumante fortan cigaron.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EMallonge post tio ŝanceliĝis el la kadavrejo doktoro Goldberg mortpala. \"Iru rigardi,\" li diris raŭke, reiris al la korpo kaj montris lokon, kio iam estis homa kapo. Doktoro Goldberg forŝovis per pinĉileto ion, kio iam estis la lipoj; aperis abomene kariaj dentoj aŭ plivere nur flavaj dentres­taĵoj, brilantaj el la nigra kario. \"Bone rigardu,\" elspiris Goldberg, enigis la pinĉileton inter la dentojn kaj eltiris de ili pecon da nigra kario. Sub ĝi montriĝis du blankbri­laj, fortaj incizivoj. Sed doktoro Goldberg plu ne eltenis; li fuĝis el la kadavrejo, tenante ambaŭmane la kapon.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EKiam post tempeto li revenis al la distrikta kuracisto, li estis pala kaj terure trista. \"Jen vi havas la okulfrape kariajn dentojn, sinjoro kolego,\" li diris mallaŭte. \"Tio nur estis nigra peĉo, kiun la aktoroj gluas sur la dentojn, kiam ili ludas oldulojn aŭ vagulojn. Tiu malpura vagabondo estis aktoro, sinjoro kolego,\"\u0026nbsp; kaj senespere mangestis, aldirante: \"Kaj krome ankoraŭ granda aktoro.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Eo o o\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/6231821219283016186\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/malapero-de-aktoro-benda-23.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6231821219283016186"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6231821219283016186"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/malapero-de-aktoro-benda-23.html","title":"Malapero de aktoro Benda (2\/3)"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiiBoTXfHQgi72hkpI6lJqnwR36t-h5MQYJSP7nvqsmnGVdLSVAUsfUx3X-Pg6dv7jR2-le8ht69WS1GBOqbOU2lwe9zMNR4SSAyGT4TOzEpVdF4J93V2dy6EzloJDgrzAu7pGO57vdDI-VHnRvDJ8h2aql-EHkoG47sxwlWNcKFfFshs2-VSelTGkEJsXQ\/s72-c\/zmizeniBendy2a.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-142208064303555527"},"published":{"$t":"2026-09-05T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-05T08:00:00.112+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Surprizoj akcelas lernadon"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Ccenter\u003Evirtuale laŭtlegas Artema G.\u003Cbr\u003E\u003Ciframe src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/surprizoj_akcelas\" width=\"500\" height=\"30\" frameborder=\"0\" webkitallowfullscreen=\"true\" mozallowfullscreen=\"true\" allowfullscreen\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/center\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjpOiO0M3L159H-DGVin4rG15uNcAG9QN2gzv7aWqDwsLb6_mK7AozKbVJdwlHPbdh-W-1XNU2RPGixPkQIJsIFF-mipQgk5XBg3yQTi0UXKw0bE7F-VQh-BY-twJetMAApJVMYY8tKIC0\/s1600\/beboludas1.jpg\" style=\"margin-left: 1em; margin-right: 1em;\"\u003E\u003Cimg border=\"0\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjpOiO0M3L159H-DGVin4rG15uNcAG9QN2gzv7aWqDwsLb6_mK7AozKbVJdwlHPbdh-W-1XNU2RPGixPkQIJsIFF-mipQgk5XBg3yQTi0UXKw0bE7F-VQh-BY-twJetMAApJVMYY8tKIC0\/s400\/beboludas1.jpg\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nSurprizaj eventoj elvokas ne nur pli facile la atenton de infanoj - la etuloj eĉ ĉerpas pli da spertoj el tiaj situacioj.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nSe infanoj estas konfrontataj de surprizaj, neantaŭviditaj aferoj, ili lernas signife pli bone. Tion raportas psikologinoj de la John Hopkins universitato en Baltimore en faka ĵurnalo. Tiu truko funkcias eĉ ĉe beboj, kiuj evidente jam antaŭ la fino de la unua vivojaro disvolvas bazan imagon pri tio kiel la mondo ĉirkaŭ ili esence funkcias.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nLa psikologinoj prezentis en la eksperimentoj al pli ol cent beboj en la aĝo de 11 monatoj diversajn situaciojn kun konataj objektoj. Kelkaj el tiuj situacioj tamen inversigis la lernitaĵojn de la partoprenantaj beboj, ĉar tiuj situacioj simple ignoris la regulojn de la fiziko. Tiel parto de la partoprenantoj en la eksperimento travivis kiel pilko malsuprenruliĝis oblikvaĵon kaj fine de la vojo ne repuŝiĝis de muro sed ĝi simple glitis tra la obstaklo - kvazaŭ sorĉe. Sekve la estroj de la eksperimento montris al la infanoj ke la objekto posedis pluan apartan kapablon, nome ke ĝi ekzemple produktis brueton se oni faris per ĝi certan movon. Tion la beboj devis enmemorigi.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nĈe tio montriĝis relative rapide ke la infanoj emis memorteni kiel produkti la brueton, se la objekto estis farinta ion nekutiman. Ili do pli rapide lernis sub tiuj kondiĉoj novan informon. Samtempe ili ankaŭ pli okupiĝis pri la objekto, eĉ se aliaj interesaj novaj ludiloj estis je dispono. La infanoj eĉ esploris la objekton ĝisfunde se ili antaŭe fariĝis atestantoj kiel ĝi malatentis la regulojn de la fiziko. Tiel ekzemple ili premis pilkon sur tablon por testi ĝian firmecon. Aŭ ili testocele faligis ĝin al la planko se ili antaŭe estis observintaj kiel ĝi ŝajne ŝvebis super truo en la tablo.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\n\"Niaj esploroj montras ke infanoj prognozas eventojn per la scio kiun ili posedas pri la mondo. Se sekve la prognozoj montriĝas kiel maltrafaj, ili profitas tiun ŝancon por lerni ion novan\", diras unu el la psikologinoj. Surprizaj situacioj tiel povas oferti neimageblajn instigojn al lernado. Jam en la pasinteco studaĵoj estis montrintaj ke infanoj dediĉas sian atenton dum pli longa tempo al neantaŭviditaj eventoj. Ĉu tio ankaŭ influas la sukceson en la lernado, tio estis malklara - ĝis nun."},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/142208064303555527\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/surprizoj-akcelas-lernadon.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/142208064303555527"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/142208064303555527"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/surprizoj-akcelas-lernadon.html","title":"Surprizoj akcelas lernadon"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjpOiO0M3L159H-DGVin4rG15uNcAG9QN2gzv7aWqDwsLb6_mK7AozKbVJdwlHPbdh-W-1XNU2RPGixPkQIJsIFF-mipQgk5XBg3yQTi0UXKw0bE7F-VQh-BY-twJetMAApJVMYY8tKIC0\/s72-c\/beboludas1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-6587346517548696767"},"published":{"$t":"2026-09-04T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-04T08:00:00.242+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Ĉu hundoj legas niajn vizaĝojn?"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Aaron Chapman el Kanado\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/hundoj_vizagxojn\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiEaWfrI7fAJnFFOzFzs_rEL5P-ffDoI_-wJ71I2hz_Fi9-cDyDpvYIoVaG5PUrFlHBTw3mAEASl_hi-bHfrELqREPQp9U-LUD6yuIdVrj-W5EvRQXM5IdXzWYHavDPc0aYPp7XQCQX7oYiw9pWkKQC9w8B29VDgE4M1gvOn0P5SRQBI_iBYUu69CGu6fYV\/s800\/hund-mrt1a.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"700\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiEaWfrI7fAJnFFOzFzs_rEL5P-ffDoI_-wJ71I2hz_Fi9-cDyDpvYIoVaG5PUrFlHBTw3mAEASl_hi-bHfrELqREPQp9U-LUD6yuIdVrj-W5EvRQXM5IdXzWYHavDPc0aYPp7XQCQX7oYiw9pWkKQC9w8B29VDgE4M1gvOn0P5SRQBI_iBYUu69CGu6fYV\/s400\/hund-mrt1a.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nHundo ne povas demandi, kiel vi fartas. Tamen multaj hundposedantoj certas, ke ilia kunulo rimarkas malkontenton, timon aŭ ĝojon antaŭ ol homo ion diras. Ĉu tio estas nur nia deziro kredi je speciala ligo, aŭ ĉu hundo vere povas legi emociojn sur homa vizaĝo?\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003ENova studo de esploristoj en Vieno kaj Meksiko donas interesan respondon. Ili trejnis familiajn hundojn por resti senmovaj en aparato por magneta resonanca bildigo. La bestoj estis vekaj kaj povis libere forlasi la aparaton. Dum la skanado ili rigardis fotojn de nekonataj homoj kun diversaj vizaĝesprimoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEn la unua eksperimento ok hundoj vidis feliĉajn kaj neŭtralajn vizaĝojn. Feliĉa esprimo pli forte aktivigis regionon de la cerbo ligitan al rekompenco kaj socia perceptado. En la dua eksperimento dek du hundoj rigardis vizaĝojn feliĉajn, kolerajn, timigitajn aŭ malĝojajn. La esploristoj trovis malsamajn ŝablonojn de cerba agado kiam la hundoj vidis timon, kompare kun kolero aŭ malĝojo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETio estas grava, ĉar la fotoj ne havis voĉon, odoron aŭ korpan movon. En la ordinara vivo hundo ricevas ĉiujn tiujn signalojn samtempe. Ĝi aŭdas nian tonon, flaras ŝanĝojn en la korpo kaj observas niajn manojn. La eksperimento sugestas, ke la sola vizaĝo jam portas informojn, kiujn la hunda cerbo povas distingi.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ESed ni ne rapidu diri, ke hundo komprenas malĝojon same kiel homo. La studo estis malgranda, kaj cerba agado ne montras precize, kion besto pensas aŭ sentas. Eble la hundo nur lernis, ke certa esprimo antaŭsignas sekurecon, danĝeron aŭ atenton. Ankaŭ la partoprenantoj estis nekutime paciencaj hundoj, kiuj sukcesis resti trankvilaj en brua skanilo. Ili eble ne reprezentas ĉiujn hundojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EAnkaŭ rimarkindas, ke la hundoj ne estis devigitaj resti en la aparato. Ili antaŭe lernis eniri ĝin kaj kuŝi senmove laŭvole. Tia trejnado ebligas esplori la cerbon de besto sen narkozo kaj kun malpli da streĉo. La rezultoj do montras ne nur hundojn atentemajn pri homoj, sed ankaŭ interesan kunlaboron inter besto kaj esploristo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETamen la rezulto bone kongruas kun la komuna historio de niaj du specioj. Dum miloj da jaroj hundoj, kiuj plej bone atentis homajn gestojn kaj humorojn, verŝajne ricevis pli da manĝaĵo, protekto kaj zorgo. Homoj siavice elektis kunulojn, kiuj povis kunlabori kun ni.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EDo kiam via hundo longe rigardas vin post malfacila tago, ĝi eble ne konas la rakonton malantaŭ via vizaĝo. Sed ĝi probable rimarkas, ke io ŝanĝiĝis. Nia rilato ne bezonas vortojn por esti vera. Kelkfoje sufiĉas rigardo, proksimiĝo kaj silenta ĉeesto apud ni.\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/6587346517548696767\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/cu-hundoj-legas-niajn-vizagojn.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6587346517548696767"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6587346517548696767"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/cu-hundoj-legas-niajn-vizagojn.html","title":"Ĉu hundoj legas niajn vizaĝojn?"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiEaWfrI7fAJnFFOzFzs_rEL5P-ffDoI_-wJ71I2hz_Fi9-cDyDpvYIoVaG5PUrFlHBTw3mAEASl_hi-bHfrELqREPQp9U-LUD6yuIdVrj-W5EvRQXM5IdXzWYHavDPc0aYPp7XQCQX7oYiw9pWkKQC9w8B29VDgE4M1gvOn0P5SRQBI_iBYUu69CGu6fYV\/s72-c\/hund-mrt1a.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-2234979623549218891"},"published":{"$t":"2026-09-03T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-03T08:00:00.118+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Engaĝiĝi por la lingvo"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/engagxigxi_lingvo\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjkLnzdsX-dcYvupveJhTCBCtvJKqx0ffAh1QSa4SJ-yFlfh9-1T9n-HDxycn78yPT12NGOS5Z7vwHS4KDyP20wLY64pMbUyU1E127phpwsfixpimDKCR2APGAqmh_mfImoCkESjfQ-lVABmTZfX_dzsiLzjpwxGL76PuVEH73LEuMC-ryMEaWoC3bIn9Lq\/s554\/hibridakunveno1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"373\" data-original-width=\"554\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjkLnzdsX-dcYvupveJhTCBCtvJKqx0ffAh1QSa4SJ-yFlfh9-1T9n-HDxycn78yPT12NGOS5Z7vwHS4KDyP20wLY64pMbUyU1E127phpwsfixpimDKCR2APGAqmh_mfImoCkESjfQ-lVABmTZfX_dzsiLzjpwxGL76PuVEH73LEuMC-ryMEaWoC3bIn9Lq\/s400\/hibridakunveno1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nSe la procedo de rekono de Esperanto-kulturo kiel kultur-heredaĵo progresos en pluaj landoj, tiam la esperantistoj en tiuj landoj povas disvolvi pli da memfido koncerne al iliaj kapabloj praktiki la E-kulturon. Hodiaŭ la kondiĉoj por tio estas multe pli bonaj ol antaŭ 30 jaroj, kiam la interreto komencis fariĝi grava elemento de facila, rekta komunikado inter homoj en la tuta mondo. \n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003ENun tiu evoluo jam atingis tre altan nivelon ankaŭ rilate al la uzado de Esperanto. Ekzemple virtualaj klubkunvenoj aŭ kunsidoj de gvidorganoj de la E-movado fariĝis normalaĵo. Tiel nun eblas aŭskulti aŭ paroli Esperanton ĉiutage kaj tiel praktiki la lingvon pli ofte je pli alta nivelo de lingva esprimo. Tio siavice plialtigas la kapablon mem krei tekstojn en Esperanto kiuj povas servi aŭ por laŭtlegado aŭ por parolado en filmo aŭ sur scenejo en teatraĵo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj homoj kiuj ne troviĝas kune en unu loko, povas tra la interreto kunlabori por produkti valorajn materialojn en Esperanto.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETio kompreneble ne venos de si mem, sed tio postulas homojn kiuj amas la lingvon kaj kiuj estas kreemaj. Per la uzo de AI ankaŭ homoj kiuj estas lingve ankoraŭ ne tre spertaj, povas traduki tekstojn al sufiĉe bona Esperanto. Kaj se necesas, tiajn tekstojn povas eĉ laŭtlegi la AI.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EDo estas multaj eblecoj, sed oni devas engaĝiĝi, do havi intereson pri iuj temoj kaj pri la prezentado de verkitaj tekstoj al aliaj anoj de nia lingvokomunumo. La interreto ja estas granda helpilo por realigi novajn konceptojn, sed kompreneble la rektaj personaj kunvenoj de samlingvanoj estas plej dezirindaj. Tio kompreneble ne ĉie kaj ne ĉiam eblas.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPor ebligi tion, necesas organiza laboro. Tio estas bela tasko por E-asocioj, sed ankaŭ unuopaj aktivuloj, kiuj posedas organizajn kapblojn, povas aranĝi kunvenojn de E-parolantoj, ĉu en grandaj urboj, ĉu eĉ en sufiĉe malgrandaj urboj kun konvena situo en lingva limregiono.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMultaj kunvenoj hodiaŭ estas hibridaj: En certa loko okazas ĉeesta kunveno, sed oni povas tie konekti sin tra la interreto kun parolanto el iu fora lando. Do povas esti bona miksaĵo de rektaj interparoloj surloke kaj de interretaj paroladoj aŭ preparitaj filmetoj. Ne estas limoj de fantazio.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEstas tiel plezuro engaĝiĝi por la lingvo.\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/2234979623549218891\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/engagigi-por-la-lingvo.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2234979623549218891"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2234979623549218891"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/engagigi-por-la-lingvo.html","title":"Engaĝiĝi por la lingvo"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEjkLnzdsX-dcYvupveJhTCBCtvJKqx0ffAh1QSa4SJ-yFlfh9-1T9n-HDxycn78yPT12NGOS5Z7vwHS4KDyP20wLY64pMbUyU1E127phpwsfixpimDKCR2APGAqmh_mfImoCkESjfQ-lVABmTZfX_dzsiLzjpwxGL76PuVEH73LEuMC-ryMEaWoC3bIn9Lq\/s72-c\/hibridakunveno1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-2225740824289925412"},"published":{"$t":"2026-09-02T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-02T08:00:00.117+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Travivi dumtempe alian realon"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon produktis Jarka Malá el Ĉeĥio\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/alia_realo\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEi1reqsDs82CgtrAWMeiJqYEz1GA35_TAF6Bhx5XAvpyjjnPBZLxPJpXy25JaYeMbt0MqiEsOvgnMu7I68igLuKBpeJdEZSU2nzGeLjxILcDcrsLeYy8ckqoYzk9yLmyk44Xh78cxk0pT8J\/s800\/aliarealo1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"449\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEi1reqsDs82CgtrAWMeiJqYEz1GA35_TAF6Bhx5XAvpyjjnPBZLxPJpXy25JaYeMbt0MqiEsOvgnMu7I68igLuKBpeJdEZSU2nzGeLjxILcDcrsLeYy8ckqoYzk9yLmyk44Xh78cxk0pT8J\/s400\/aliarealo1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nĈu la tempo povas pasi alie ol ni kutimas travivi ĝin?\u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\nMultajn aferojn ni akceptas kiel memkompreneblaj - tiam ni ŝokiĝas kiam io ŝajne nekonata ŝiras nin el nia konata medio. Plej malprobable ni dubas pri la realo kiu ĉirkaŭas nin.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003EKaj tempo? Kio okazus se ĝi subite pasus alie ol ni kutimas travivi ĝin? Ĉiam denove ni konfrontiĝas kun okazaĵoj kiuj kaosigas nian senson pri la realo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EDum februaro de la jaro 2004 okazis la afero pri Roberto kaj Anna. Ili vojaĝis tra Usono kaj haltis en urbeto por viziti la muzeon tie. Ĉiu iris en la muzeon en alian direkton, ĉar ĉiu havis siajn apartajn interesojn kaj volis rigardi la unuopajn sekciojn laŭ tio. Ili interkonsentis renkontiĝi fine ĉe la elirejo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EAnna estis preskaŭ fininta sian trairadon kiam alproksimiĝis viro en balono tirante post si arĝentan aktujon en sia bagaĝoĉaro. Estis strange, do ŝi rigardis lin, sed tiam ŝi denove direktis sian atenton al la ekrano sur kiu montriĝis filmetoj el la 1960-aj jaroj. La viro en la mantelo rigardis kelkajn scenojn kaj tiam diris: \"Estis kiel hodiaŭ.\" Tiam li pluiris kaj tiris sian ĉaron post si.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKelkajn minutojn poste Anna forlasis la ekspoziciejon. Ĉe la elirejo Roberto senspire kuris al ŝi. Li petis ŝin tuj klarigi al li kie ŝi estis, ĉar li jam estis anoncinta ŝin kiel mankanta. Anna estis kolera kaj respondis ke ŝi dum la tuta tempo ja estis en ĉi tiu malgranda muzeo. Roberto tamen rifuzis plurfoje iri tra la muzeo por trovi ŝin kiam ŝi ankoraŭ ne estis aperinta. Li ankaŭ ne trovis spuron de ŝi, kvankam la servistaro de la muzeo helpis al li.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EAnna foje estis rimarkinta ke ŝi foje estis vidinta sian edzon kiam li urĝe iris inter la fenestroj kaj ŝi vokis lin, sed ŝajne li ne vidis aŭ aŭdis ŝin. Ŝi ankaŭ vidis plurajn kunlaborantojn de la muzeo kiuj same ne atentis ŝin. Kial ili ne vidis ŝin? Kaj kiel ili eltrovis ke ŝi estis perdinta la orientiĝon en la muzeo?\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EŜi jam dum tre longa tempo estis ŝajne mankanta, la muzeo estis baldaŭ fermota. Subite ŝi rememoris la fremdulon kun la bagaĝoĉaro - li devis esti forlasinta la koridoron antaŭ ŝi. Sed neniu krom ŝi estis renkontinta tian personon en la muzeo. Mallonge antaŭe la gardistoj estis inspektintaj la halon, sed ne vidis tie vizitantojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKie troviĝis Anna kaj kial neniu vidis ŝin? Ĉu ŝi tiam troviĝis en alia tempo, en paralela realo kiu nur per etaj ondodiferencoj estas separita de la ĉi-tiea kaj nuna realo?\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj kiu estis la mistera fremdulo kiu entute parolis al ŝi? La limoj al aliaj tavoloj de la esteco ŝajne jen kaj jen estas tre tralaseblaj.\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/2225740824289925412\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/07\/travivi-dumtempe-alian-realon.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2225740824289925412"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2225740824289925412"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/07\/travivi-dumtempe-alian-realon.html","title":"Travivi dumtempe alian realon"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEi1reqsDs82CgtrAWMeiJqYEz1GA35_TAF6Bhx5XAvpyjjnPBZLxPJpXy25JaYeMbt0MqiEsOvgnMu7I68igLuKBpeJdEZSU2nzGeLjxILcDcrsLeYy8ckqoYzk9yLmyk44Xh78cxk0pT8J\/s72-c\/aliarealo1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-8487212659803143909"},"published":{"$t":"2026-09-01T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-09-01T08:00:00.123+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Gepatroj telefonumas. Kio pri la infanoj?"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Paŭlo S. Viana el Brazilo\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/gepatroj_telefonumas\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiR1WOGerqMXAQn3lKzFcVJdSgWcYSeiOldAYxTfCH6ThmJcmN-WPeSxX8efjdXmanDTgMWHf_25Pwv169ZOIdZ6YtziytBYH-O-TZzhBeMRSbfpAprLBwD1YHlBeaRjRRB7LCUZEmNMmi0NzI9B4EpnM3TEiaVHlEmmTWopJBXefzHvghuljwht2KGM_Fw\/s800\/VaterTochter1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"473\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiR1WOGerqMXAQn3lKzFcVJdSgWcYSeiOldAYxTfCH6ThmJcmN-WPeSxX8efjdXmanDTgMWHf_25Pwv169ZOIdZ6YtziytBYH-O-TZzhBeMRSbfpAprLBwD1YHlBeaRjRRB7LCUZEmNMmi0NzI9B4EpnM3TEiaVHlEmmTWopJBXefzHvghuljwht2KGM_Fw\/s400\/VaterTochter1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cp style=\"line-height: 100%; margin-bottom: 0cm;\"\u003EEstas konata fakto, ke nia mondo trapasas grandegan revolucion en la kampo de komunikado, neimageblan antaŭ kelkaj jaroj. Per relative nealtaj kostoj, homoj havas alireblecon al amasego da informoj (inkluzive de misinformoj!). Krome, estas ebla tuja alparolo al aliaj homoj, per simpla tuŝo de butono de porteblaj aparatoj - kaj ekranoj. Paperaj leteroj kaj gazetoj, kiuj plenumis similan rolon ĝis antaŭ iom da tempo, fariĝis fakte senrimedaj anakronismoj. \u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003ETamen, la historio iamaniere ripetiĝas: ĉiu granda progreso fine prezentas sian koston. Flanke de mirindaj avantaĝoj, ekaperas danĝeroj. Ne kulpas la modernaĵoj, sed la maniero, kiel homoj ilin utiligas. Se temas pri telefonoj kaj ekranoj de komputiloj kaj similaj aparatoj, iom post iom montriĝas, ke necesas saĝa uzado, se oni volas eviti damaĝojn. Kaj se tiuj damaĝoj trafas infanojn, tiam la afero aspektas des pli grava.\u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003EAntaŭ ne longa tempo, esploristoj el la Departemento de Speciala Edukado de la Universitato de Oslo, en Novegujo, publikigis interesan studaĵon pri akirado de novaj vortoj, flanke de infanoj, rilate al uzado de ekranoj, fare de iliaj gepatroj. Oni analizis la evoluon de pli ol 700 infanoj en la aĝo de 5 ĝis 7 jaroj, dum tri jaroj. Oni notis la tempon de uzado de ekranoj flanke de la infanoj mem, kiam ili disponis pri uzado de komputiloj aŭ telefonaparatoj. Samtempe, oni notis la tempon de uzado de ekranoj flanke de la ĉefa zorganto de tiuj infanoj, ĉu patro, ĉu patrino. Samtempe, oni analizis la lernadon de novaj vortoj kaj de gramatikaj principoj, ĉe tiuj infanoj. Oni prenis en konsideron statistikajn faktorojn, kiuj povus influi la kalkulojn, nome la socio-ekonomiajn kaj la eduknivelajn faktorojn.\u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003ELa konkludoj estis frapantaj. La tempo de uzado de telefonaparatoj, flanke de la patro aŭ patrino estis signifoplene ligita la pli malrapida kreskado de la vortostoko de la koncernaj infanoj. En la gramatika akirado ne montriĝis ŝanĝoj.\u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003EParalele al tio, oni observis ankaŭ, ke infanoj en la aĝo de 4-5 jaroj, kiuj disponis pri komputilo aŭ telefonaparato, prezentis signifoplene malpli altajn poentojn rilate al lernado de novaj vortoj kaj ankaŭ de gramatiko.\u003Cbr \/\u003E\u003Cbr \/\u003ETiu esploro kompreneble pritraktas situaciojn kun multaj variaĵoj, kio iom relativigas la konkludojn, laŭ statistika vidpunkto. Sed ĝi sendube elstarigas la gravecon de la uzado de ekranoj en familia etoso, se oni rigardas la akiradon de novaj vortoj, flanke de la infanoj. Gepatroj, kuracistoj kaj edukistoj atentu pri tiaj datumoj.\u0026nbsp;\u003C\/p\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\n\u003Cp style=\"line-height: 116%; margin-bottom: 0.28cm;\"\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\n\n\u003C\/p\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/8487212659803143909\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/gepatroj-telefonumas-kio-pri-la-infanoj.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/8487212659803143909"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/8487212659803143909"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/09\/gepatroj-telefonumas-kio-pri-la-infanoj.html","title":"Gepatroj telefonumas. Kio pri la infanoj?"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiR1WOGerqMXAQn3lKzFcVJdSgWcYSeiOldAYxTfCH6ThmJcmN-WPeSxX8efjdXmanDTgMWHf_25Pwv169ZOIdZ6YtziytBYH-O-TZzhBeMRSbfpAprLBwD1YHlBeaRjRRB7LCUZEmNMmi0NzI9B4EpnM3TEiaVHlEmmTWopJBXefzHvghuljwht2KGM_Fw\/s72-c\/VaterTochter1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-4114426693626593263"},"published":{"$t":"2026-08-31T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-08-31T08:00:00.115+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Aŭskultu kaj ripetu - porcio 119"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/auskultu_ripetu119\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgvbR0zEzUe6Asbxm8oKg66-dPRm8Jr0pbIdKUStXNxDjBNbgHnTRmdbpPuVUZAsYTlv6y30hh9kgaw1Gr_mhznIuJPYgTd5NVj3Wtldk5hj5taJvvsPSancVIAKDyVXoDJIOCfjxj7d9g0OXzScuwKBwxFyQ1iQl7hIc5QzFlySK2X2Y0w_C06iW700lxm\/s800\/Holzlieferung1a.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"665\" data-original-width=\"800\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgvbR0zEzUe6Asbxm8oKg66-dPRm8Jr0pbIdKUStXNxDjBNbgHnTRmdbpPuVUZAsYTlv6y30hh9kgaw1Gr_mhznIuJPYgTd5NVj3Wtldk5hj5taJvvsPSancVIAKDyVXoDJIOCfjxj7d9g0OXzScuwKBwxFyQ1iQl7hIc5QzFlySK2X2Y0w_C06iW700lxm\/s400\/Holzlieferung1a.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nAntaŭ cent-dek-ok semajnoj aperis la unua porcio de la ekzercaro \"Aŭskultu kaj ripetu\". Jen la cent-dek-naŭa porcio. Ĝuu ĝin!\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003E---\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENajbaroj ricevis la lignon por vintro.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi same bezonas la lignon por hejti.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa brikojn el ligno ni povas aĉeti\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Eje prezo favora ankoraŭ somere.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EBlokiĝas trafiko pro strataj laboroj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENecesas ripari asfaltan kovraĵon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj tio okazu prefere somere\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Epor fini laborojn laŭeble rapide.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENecesas kromvojoj, okazas ŝtopiĝoj,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Eprecipe matene, ĉe forta trafiko.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi devas kalkuli pli longan veturon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EBiciklo pli taŭgas. Ĝi estas rapida.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi aŭdas muzikon el mia radio.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi estas agrabla kaj tuŝas la koron.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi helpas digesti malbonajn novaĵojn\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj kreas tre belan hejmecan etoson.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa lingvo ja estas nenies propraĵo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi ĉiuj ĝin uzas, sen ajna problemo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa vivo ofertas tre multajn eblecojn.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi kaptu la ŝancon por esti feliĉaj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa Vikipedio jam estas tre granda.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi estas tre grava por nia afero.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi ĉerpas informojn el tiu trezoro,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Etutmonda leksiko, je ĉies dispono.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi bone komprenas ke estas obĵetoj,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Esed ofte nur temas pri ŝajnargumentoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENecesas klarigi la tutan kuntekston.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi tiam decidu pri tiu propono.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi volas eviti informo-rubaĵon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi ĝenus nur nian racian pensadon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENur tiam ni estos komplete liberaj\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Epor agi laŭ niaj personaj intencoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi havis agrablan vojaĝon per trajno.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi daŭris kvar horojn, sed tio ne ĝenis.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi sidis komforte, rigardis eksteren.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa tempo eĉ pasis sufiĉe rapide.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi pumpos karbon-dioksidon subgrunden\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekaj tiel protektas la mondan klimaton.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa ekonomio profitos de tio.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa gaso fariĝos denove uzebla.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEn Linz oni aŭdos la nubon el sonoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi daŭros ĉi-jare eĉ tutan semajnon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EJen vere impona, impresa evento.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa blua Danubo trafluas la scenon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPor legi la tekston mi prenas lupeon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi estas ja fakte treege malgranda.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj tio malhelpas facilan legadon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EJes, tion intencis la teksto-aŭtoroj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EOkazis terura natur-katastrofo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELavango el ŝlimo inundis Nepalon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi plene detruis vilaĝojn en valo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi venis subite, sen iu averto.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELi havas nun tute modernan biciklon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi kostis tre multe. Ĝi estas malpeza.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELi ĝuas veturi nun tra la pejzaĝo,\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Eprecipe vespere aŭ dum semajnfino.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELi volis reveni al sia hejmlando\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Epost longaj kvin jaroj en fora Ĉilio.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELi vivis ja bone, sed mankis kontakto\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Ekun liaj parencoj kaj familianoj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi vidis sur foto konatan vizaĝon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EDe kie mi konas ĉi-tiun personon?\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EMi longe pripensis kaj fine eltrovis\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003Eke temis pri gasto en nia hotelo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E---\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Ci\u003EVi povas ankaŭ sendi vian komenton al\u003C\/i\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Ci\u003Eretradio(ĉe)aldone(punkto)de\u003C\/i\u003E\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Ci\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/i\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv\u003E\u003Cu\u003EJen ĉi-sube la ligiloj al la ĝis nun aperintaj porcioj de la ekzercaro:\u003C\/u\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-118.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-118.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-117.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-117.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-116.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-116.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-115.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-115.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-114.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-114.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-113.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-113.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-112.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-112.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-111.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/07\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-111.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-110.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-110.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-109.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-109.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-108.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-108.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-107.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-107.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-106.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/06\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-106.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E\n  \u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-105.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-105.html\u003C\/a\u003E\u003Cbr \/\u003E \n\u003Ca href=\"http:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-104.html\"\u003Ehttp:\/\/esperantaretradio.blogspot.co.at\/2026\/05\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-104.html\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cp\u003E\u0026nbsp;\n\u003C\/p\u003E\u003Cp\u003E\n\n\u003Cu\u003EJen la ligiloj al la porcioj \u003Cb\u003E01 - 53\u003C\/b\u003E kaj \u003Cb\u003E54 - 104\u003C\/b\u003E de la ekzercaro:\u003C\/u\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/05\/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html\"\u003E\nhttps:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/05\/ligiloj-al-la-porcioj-54-104-de-la.html\u003C\/a\u003E\u003C\/p\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2025\/06\/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html\"\u003E\nhttps:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2025\/06\/ligiloj-al-la-porcioj-01-gis-53-de-la.html\n\u003C\/a\u003E\n\/\u0026gt;\u003Cp\u003E\n\u003C\/p\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/4114426693626593263\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-119.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4114426693626593263"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4114426693626593263"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/auskultu-kaj-ripetu-porcio-119.html","title":"Aŭskultu kaj ripetu - porcio 119"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgvbR0zEzUe6Asbxm8oKg66-dPRm8Jr0pbIdKUStXNxDjBNbgHnTRmdbpPuVUZAsYTlv6y30hh9kgaw1Gr_mhznIuJPYgTd5NVj3Wtldk5hj5taJvvsPSancVIAKDyVXoDJIOCfjxj7d9g0OXzScuwKBwxFyQ1iQl7hIc5QzFlySK2X2Y0w_C06iW700lxm\/s72-c\/Holzlieferung1a.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-6078392659575959729"},"published":{"$t":"2026-08-30T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-08-30T08:00:00.119+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Malapero de aktoro Benda (1\/3)"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi rakonton de Karel Ĉapek produktis Vladimír Türk el Ĉeĥio\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/malapero_benda1\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEijqxxQAIWUVEHgjysBRJH1KJwmLZXr5MfwMM8_Tx9VFlzgc32yqjngfmOnKrw4hHeBNC6300xN0mCpPvUQsLLJTFjyE6XYhjVIvSyloRg2plczNKt7xrZVDb1LYF9POUwtG35vmBYnRxX88yP2ETziMiKKjeg_iR7X_mYjGqQP7MbKZxb1hIAhjCZIS_K9\/s619\/zmizenibendy1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"386\" data-original-width=\"619\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEijqxxQAIWUVEHgjysBRJH1KJwmLZXr5MfwMM8_Tx9VFlzgc32yqjngfmOnKrw4hHeBNC6300xN0mCpPvUQsLLJTFjyE6XYhjVIvSyloRg2plczNKt7xrZVDb1LYF9POUwtG35vmBYnRxX88yP2ETziMiKKjeg_iR7X_mYjGqQP7MbKZxb1hIAhjCZIS_K9\/s400\/zmizenibendy1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\n\tLa duan de septembro malaperis aktoro Benda, majstro Jan Benda, kiel oni nomis lin ekde tiu tempo, kiam li per unu sola impeto atingis la plej altan rangon de la aktora gloro. Nome la duan de septembro okazis tute nenio; la helpservistino veninta je la naŭa matene ordigi loĝejon de Benda, trovis malsternitan liton kaj la tutan porkan malordon, kutime ĉirkaŭantan Benda'n, nur la majstro ne estis hejme; sed ĉar tio ne estis io neordinara, ŝi reordigis rapidmaniere la loĝejon kaj iris sian vojon. Bone. Sed ekde tiu tempo aktoro Benda restis malaperinta.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESinjorino Marešová (nome la helpservistino) ne tro miris pri tio; mi petas, la aktoroj estas kiel ciganoj; kiu scias, kien li veturis ludi aŭ filmi. Sed la dekan de septembro komenciĝis la serĉado de aktoro Benda; li estis ironta en teatron, kie komenciĝis provoj je Reĝo Lear; kiam Benda ne venis ankaŭ al la tria provado, tio vekis tamen nur mal­trankvilon kaj el la teatro oni telefonis al doktoro Goldberg, amiko de Benda, ĉu li scias, kio okazas kun Benda.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ETiu doktoro Goldberg estis kirurgo kaj akiradis egajn sumojn je apendicitoj; tio estas tia juda specialaĵo. Alie li estis dika homo kun dikaj oraj okulvitroj kaj dika ora ko­ro; li ardis por arto, havis loĝejon pendkovritan de planko ĝis plafono de nuraj bildoj kaj sindone amis aktoron Benda, kiu kondutis al li kun amika malestimo kaj kun ia degno permesadis al li pagi por li; kio, inter ni, tute ne estis baga­telo. Tragika masko de Benda kaj radianta vizaĝo de dok­toro Goldberg (kiu trinkis nur akvon), tio jam apartenis al si ĉe ĉiuj sardanapalaj diboĉoj kaj sovaĝaj ekscesoj, kio estis la dua flanko de la fama granda mimo.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EDo al tiu doktoro Goldberg oni telefonis el la teatro, kio ja okazas kun Benda. Li respondis, ke li eĉ ne scietas, sed ke li serĉos lin; kion li ne diris, estis, ke li mem jam la tutan semajnon lin serĉis en ĉiuj noktlokaloj kaj ekskurs­hoteloj kun kreskanta maltrankvilo; li havis angoran antaŭ­senton, ke al Benda io okazis. Nome ĝi estis tiel: doktoro Goldberg estis, laŭ tio kiom li povis konstati, la lasta, kiu vidis Jan'on Benda. Je fino de aŭgusto ankoraŭ li entre­prenis kun li triumfan marŝon tra la nokta Prago; sed poste Benda jam venis al neniu kutima kunveno. Eble li malsa­nas, diris al si fine doktoro Goldberg kaj veturis foje vespe­re al la loĝejo de Benda; tio estis ĵus la unuan de septem­bro. Li sonorigis ĉe pordo; neniu venis malfermi, sed interne estis aŭdebla ia brueto. Tial la doktoro tremsonigis almenaŭ dum kvin minutoj la sonorileton; subite aŭdiĝis paŝoj kaj la pordo malfermiĝis; en ĝi staris Benda en negliĝa surtuto, kaj doktoro Goldberg konsterniĝis: tiel sovaĝe aspektis la glora aktoro kun taŭzita kaj glua hararo kaj barbo ne razita minimume semajnon; li ŝajnis esti malgrasa kaj malpura. \"Ha, tio vi estas,\" li diris malafable, \"kion vi volas?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Miadio, kio, kio okazis al vi?\" ekvortis la doktoro ege mirante.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Nenio,\" murmuris Benda. \"Nenien mi iros, ĉu vi komprenas? Lasu min trankvila!\"\u0026nbsp;\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKaj fermis la pordon antaŭ la nazo de Goldberg. Tagon post tio li malaperis.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EDoktoro Goldberg okulvitris zorgoplene tra siaj dikaj vitroj. Io ne estis ĉi tie en ordo. De domzorganto, kie Benda loĝis, li eksciis nur tion, ke antaŭ nelonge nokte, eble ĝus­te la duan de septembro, haltis ĉirkaŭ la tria matene aŭto antaŭ la domo; sed neniu elaŭtiĝis, nur hupis, donante al iu en la domo signon. Poste estis aŭdeble, ke iu eliras el la domo kaj brufermis post si la dompordon; poste la aŭto forveturis. Kia aŭto ĝi estis, vana demando. La domzorganto ne iris ĝin rigardi; je la tria matene oni ne ellitiĝas, se ne necesas. Sed la hupo sonis, kvazaŭ oni ege hastus kaj ne povus tempeton atendi.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003ESinjorino Marešová depoziciis, ke sinjoro majstro dum la tuta semajno ne eliris el la loĝejo (eble nur nokte), ne razis sin kaj eble eĉ ne lavis sin, laŭ la aspekto; manĝaĵon li igis alporti al si hejmen, drinkis konjakon kaj kuŝaĉis sur sofo; jen ĉio. Nun, kiam komencis interesiĝi pri mala­pero de Benda ankaŭ aliaj homoj, iris doktoro Goldberg denove al sinjorino Marešová.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Aŭskultu, sinjorino Marešová,\" li diris, \"kiun veston surhavis sinjoro Benda, kiam li foriris el sia loĝejo?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Neniun,\" diris sinjorino Marešová, \"jen ĝuste tio, kio ne plaĉas al mi. Mi konas ĉiujn liajn vestaĵojn kaj ĉiuj pen­das en la loĝejo - eĉ ne unu pantalono mankas.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Ĉu eble li foriris en subvesto?\" opiniis doktoro Gold­berg tre surprizite.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Eĉ ne en la subvesto,\" klarigis sinjorino Marešová, \"eĉ ne en ŝuoj; jen kio estas stranga, sinjoro. Vidu, mi notis ĉiun lian tolaĵon, ĉar mi portas ĝin en lavbutikon; antaŭ nelonge oni ĝin lavis kaj ĉion mi reordigis al li kaj kalku­lis; li havas dekok ĉemizojn, mankas nek unu, nek unu poŝtuko, nepre nenio. Nur unu kofreto estas for, tiun li ĉiam kunprenas. Se li foriris, do li devis esti, krom la kara animo, tute nuda.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EDoktoro Goldberg mienis tre serioze. \"Sinjorino,\" li diris, kiam la duan de septembro matene vi tien venis, ĉu estis tie ia nekutima malordo? Sciu, io renversita aŭ el­rompita pordo -?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Malordo,\" opiniis sinjorino Marešová, \"malordo estis tie, kiel ĉiam. Sinjoro Benda estis porkulo, sinjoro. Sed alie nekutima malordo tie ne estis, nepre ne. Sed diru al mi, kien li povis iri, havante eĉ ne ŝelkon sur la korpo?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003EDoktoro Goldberg sciis same malmulte kiel ŝi; kun la plej sombraj zorgoj ĉi-foje li turniĝis al polico.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Nu bone,\" diris policoficisto, kiam doktoro Goldberg rakontis al li ĉion, kion li sciis, \"ni serĉos lin. Sed laŭ tio, kion vi diris, ke dum la tuta semajno li estis ŝlosita hejme, nerazita kaj nelavita, kuŝadis sur sofo, drinkis konjakon kaj poste perdiĝis nuda kiel aŝanto, tio aspektus, sinjoro, hm, kiel - \"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Deliro,\" elbuŝigis doktoro Goldberg.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Jes,\" diris la oficisto. \"Ni diru memmortigo en senskonfuzo. Sciu, ĉe li tute mi ne mirus.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Sed ie devus esti trovebla lia korpo,\" opiniis doktoro Goldberg necerte. \"Kaj poste, ĝis kie li povus veni nuda? Kaj kial li kunprenus la kofreton? Kaj la veturilo atendinta antaŭ la domo - Sinjoro, tio ŝajnas esti plivere fuĝo.\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Kaj ŝuldojn li ne havis?\" rememoris la oficisto. \"Ne,\" rapidis diri la doktoro; Benda ja havis tiom da ŝuldoj, kiom da fojno, sed en tio li ne vidis ian tragedion.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Aŭ ... ni diru, ian personan skandalon ... malfeliĉan amon, aŭ sifilison, aŭ entute ian pli grandan zorgon?\"\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\"Laŭ mia scio, nenion,\" opiniis doktoro Goldberg he­zite; unu du aferojn li rememoris ĉe tio, sed silentis - ce­tere ĉio ĉi apenaŭ povus havi ion komunan kun malapero de aktoro Benda. Tamen revenante hejmen de la polico - ­memkomprene, la polico faros ĉion poveblan - li rekonsi­deris, kion li sciis tiurilate pri Benda. Da tio ne estis multe:\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E1. Benda havis ie en eksterlando leĝan edzinon, pri kiu li tute ne zorgis;\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E2: li vivtenis por si iun knabinon en Holešovice;\u0026nbsp;\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cspan style=\"white-space: normal;\"\u003E\u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E3. li havis amrilaton, kaj nome tiel nomatan skandalan rilaton al sinjorino Greta, edzino de grandfabrikanto Korbel; la sinjorino necedeme volis ludi en teatro kaj tial sin­joro Korbel financis kelkajn filmojn, en kiuj lia edzino kom­preneble ludis la ĉefrolon. Estis do konate, ke Benda estas amanto de sinjorino Greta, ke sinjorino Greta veturadas al li kaj jam ne plu estas singarda tiel, kiel decus. Cetere Benda pri tiuj aferoj neniam parolis: li malŝatis tion duone pro majesta digno kaj duone pro cinikismo, kiu doktoron Goldberg frostotremigis. Ne, diris al si la doktoro senespe­re, en privataj aferoj de Benda neniu orientiĝas. Mi vetas, ke en tio estas iu abomena historio: sed nun ĝi estas afero de la polico.\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/6078392659575959729\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/malapero-de-aktoro-benda-13.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6078392659575959729"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/6078392659575959729"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/malapero-de-aktoro-benda-13.html","title":"Malapero de aktoro Benda (1\/3)"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEijqxxQAIWUVEHgjysBRJH1KJwmLZXr5MfwMM8_Tx9VFlzgc32yqjngfmOnKrw4hHeBNC6300xN0mCpPvUQsLLJTFjyE6XYhjVIvSyloRg2plczNKt7xrZVDb1LYF9POUwtG35vmBYnRxX88yP2ETziMiKKjeg_iR7X_mYjGqQP7MbKZxb1hIAhjCZIS_K9\/s72-c\/zmizenibendy1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-4974627757129534787"},"published":{"$t":"2026-08-29T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-08-29T08:00:00.114+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Transdono de inteligenteco al infanoj"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Ccenter\u003Evirtuale laŭtlegas Artema G.\u003Cbr\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/transdono_inteligenteco\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/center\u003E\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"\u003E\n\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEj3Z4E0EISSvinHUWDvHCtJ5K6JISILTGv7votag_pFym6C7eYFEDSesABmos3cxQ8OR5C6QSjG2JpbW5oHhsEl3WRCOByIsLVNqa0KY9b7uCEe0HwCOxTmEQ0_JjXUyY7LbakGBYnDoIQ\/s1600\/br%C3%BCderpaar1.jpg\" style=\"margin-left: 1em; margin-right: 1em;\"\u003E\u003Cimg border=\"0\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEj3Z4E0EISSvinHUWDvHCtJ5K6JISILTGv7votag_pFym6C7eYFEDSesABmos3cxQ8OR5C6QSjG2JpbW5oHhsEl3WRCOByIsLVNqa0KY9b7uCEe0HwCOxTmEQ0_JjXUyY7LbakGBYnDoIQ\/s400\/br%C3%BCderpaar1.jpg\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nLa grado de inteligenteco de homo dependas de diversaj faktoroj - kaj certe ne ĉiuj jam estas konataj. Estas klare ke la genoj ludas rolon. Plej multaj esploristoj pri inteligenteco kredas ke la grado de heredigo situas ĉe proksimume 50 procentoj. Ĉu homo povas profiti sian denaskajn eblecojn tiam, tio dependas de la medio en kiu la juna homo plenkreskas. Tion denove pruvis esplorista teamo de la universitato de Virĝinio en Usono.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nPor la studaĵo estis esploritaj fratoj el kiuj unu plenkreskis ĉe la korpaj gepatroj, dum la alia estis adoptita. La sciencistoj interalie povis montri ke la kleriga nivelo de la gepatroj influas la inteligentecon de la infanoj, tamen malpli ol atendite.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nLa esploristoj pri inteligenteco analizis la datumojn de 436 fratoparoj kiuj inter la jaroj 1955 kaj 1990 estis naskitaj en Svedio. Po unu el la knaboj estis adoptita kiel bebo de alia familio, la alia frato vivis almenaŭ dum dek jaroj ĉe siaj korpaj gepatroj.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nPor mezuri la inteligentecon la esploristoj uzis la inteligentec-kvocienton (IKvo) kiu estis ellaborita por taŭgec-testoj por la armeo por junaj viroj en la aĝo inter 18 kaj 20 jaroj. Averaĝe la IKvo de la adoptitaj viroj iomete situis super tiu de la fratoj kiuj estis plenkreskintaj ĉe la korpaj gepatroj. Tio harmoniis kun la fakto ke la adopto-gepatroj averaĝe havis pli altan klerigan nivelon ol la korpaj gepatroj. En ekstrema kazo la IKvo de la adoptita knabo situis 7,6 poentojn super tiu de la frato.\u003Cbr \/\u003E\n\u003Cbr \/\u003E\nKe la klereco de la gepatroj influas la inteligentecon de la infanoj, tion montras alia ekstrema ekzemplo: La IKvo de knabo kiu estis adoptita de gepatroj kies kleriga nivelo situis signife sub la nivelo de la korpaj gepatroj, estis je 3,8 poentoj malpli alta ol tiu de la frato. Malgraŭ tiaj kuntekstoj la studaĵo tamen ankaŭ montris ke la diferencoj en la kleriga nivelo de gepatroj kaj de aliaj edukantoj ne tute povis ekspliki\u0026nbsp; la deviojn ĉe la IKvo de la fratoj. La esploristoj\u0026nbsp; supozas ke ankaŭ aliaj mediaj faktoroj ludas rolon, eble ankaŭ tio kion la infanoj estis travivintaj antaŭ ol ili estis adoptitaj. "},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/4974627757129534787\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/transdono-de-inteligenteco-al-infanoj.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4974627757129534787"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/4974627757129534787"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/transdono-de-inteligenteco-al-infanoj.html","title":"Transdono de inteligenteco al infanoj"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEj3Z4E0EISSvinHUWDvHCtJ5K6JISILTGv7votag_pFym6C7eYFEDSesABmos3cxQ8OR5C6QSjG2JpbW5oHhsEl3WRCOByIsLVNqa0KY9b7uCEe0HwCOxTmEQ0_JjXUyY7LbakGBYnDoIQ\/s72-c\/br%C3%BCderpaar1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-2489065411380610018"},"published":{"$t":"2026-08-28T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-08-28T08:00:00.203+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"La oficejo ne kuracas solecon"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003ETiun ĉi sonartikolon verkis kaj produktis Aaron Chapman el Kanado\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/oficejo_nekuracas\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgqWL88egFy_m8sYeYt3k4r5iPAQKN-vpMXmwsGpBUm2Hiz5STY2nSuqKqcDHZDmjEDl5rwapGQ17lpufKT9W6qevd6thW0OhPETGz0Z8fUR3SYhCAMBGtEHy1i1um1uyWhMnu7sC0GLW-z93oQAwKUqn8KhyphenhyphenIrt5cAs1pur08zabw9eDoGTZqVUeUk2csP\/s840\/b%C3%BCroarbeit1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"473\" data-original-width=\"840\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgqWL88egFy_m8sYeYt3k4r5iPAQKN-vpMXmwsGpBUm2Hiz5STY2nSuqKqcDHZDmjEDl5rwapGQ17lpufKT9W6qevd6thW0OhPETGz0Z8fUR3SYhCAMBGtEHy1i1um1uyWhMnu7sC0GLW-z93oQAwKUqn8KhyphenhyphenIrt5cAs1pur08zabw9eDoGTZqVUeUk2csP\/s400\/b%C3%BCroarbeit1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nLabori hejme povas esti vera liberiĝo. Ne plu necesas pasigi horon en aŭto aŭ trajno. Oni povas dormi iom pli longe, manĝi en sia propra kuirejo kaj pli facile prizorgi infanon aŭ familianon. Sed post kelkaj tagoj antaŭ ekrano aperas alia sento. La domo silentiĝas, la kunlaborantoj fariĝas vizaĝetoj en kestoj, kaj oni povas pasigi tutan tagon sen vera interparolo.\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003ENova esploro analizis kvin grandajn enketojn, kun entute pli ol duonmiliono da laboristoj. Ĝi trovis pli da socia izoliĝo kaj mensa sufero inter homoj en profesioj, kiujn oni povas plenumi distance, ol inter homoj, kies laboro postulas fizikan ĉeeston. La malfacilaĵoj estis aparte grandaj ĉe tiuj, kiuj loĝas solaj.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETio ŝajnas doni facilan respondon: ĉiuj revenu al la oficejo. Sed la esploristoj avertas, ke la rakonto ne estas tiel simpla. La studo ne povis klare distingi inter homoj, kiuj laboras nur hejme, kaj tiuj, kiuj dividas sian semajnon inter hejmo kaj oficejo. Ĝi ankaŭ ne pruvas, ke dintanca laboro mem kaŭzas la tutan suferon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EAliaj esploroj montras gravajn avantaĝojn. Labori hejme ŝparas averaĝe pli ol unu horon tage. En sesmonata eksperimento ĉe granda ĉina firmao, dungitoj laboris hejme du tagojn semajne. Ilia laborkontento kreskis, malpli multaj forlasis la firmaon, kaj iliaj laborrezultoj ne malboniĝis.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ELa vera problemo do eble ne estas la loko, sed la maniero organizi la laboron. Devigi homojn veni al oficejo ne multe helpas, se ili alvenas marde kaj trovas malplenajn skribtablojn, poste pasigas la tagon en retaj kunsidoj kun kolegoj aliloke. Oni povas senti sin sola ankaŭ meze de granda konstruaĵo.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EOficejo ne estas nur loko por plenumi taskojn. Ĝi ankaŭ ebligas malgrandajn renkontojn: demandon ĉe kafmaŝino, komunan tagmanĝon, ŝercon post kunsido. Kiam tiuj momentoj malaperas, retaj kunvenoj kutime ne anstataŭas ilin. Sed nura ĉeesto en la sama konstruaĵo ankaŭ ne garantias amikecon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EPli bona solvo estas trakti homajn rilatojn kiel veran parton de la laboro. Teamanoj povas veni en la samaj tagoj, lasi tempon por neformalaj babiloj kaj renkontiĝi de tempo al tempo persone. Firmaoj povas helpi tute forajn laboristojn uzi komunajn laborejojn. Novaj dungitoj eble bezonas pli da persona kontakto, dum prizorgantoj bezonas pli da fleksebleco.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ENi ofte demandas, ĉu distanca laboro estas bona aŭ malbona. Eble tio estas la malĝusta demando. La pli utila demando estas: kiel ni konservu liberecon sen perdi kunulecon? Laboro bezonas kaj trankvilon por fokuso kaj homojn, kun kiuj oni sentas sin ligita, kaj ne nur komunan adreson..\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/2489065411380610018\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/la-oficejo-ne-kuracas-solecon.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2489065411380610018"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/2489065411380610018"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/la-oficejo-ne-kuracas-solecon.html","title":"La oficejo ne kuracas solecon"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEgqWL88egFy_m8sYeYt3k4r5iPAQKN-vpMXmwsGpBUm2Hiz5STY2nSuqKqcDHZDmjEDl5rwapGQ17lpufKT9W6qevd6thW0OhPETGz0Z8fUR3SYhCAMBGtEHy1i1um1uyWhMnu7sC0GLW-z93oQAwKUqn8KhyphenhyphenIrt5cAs1pur08zabw9eDoGTZqVUeUk2csP\/s72-c\/b%C3%BCroarbeit1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}},{"id":{"$t":"tag:blogger.com,1999:blog-3455891424512319069.post-7550885395366934304"},"published":{"$t":"2026-08-27T08:00:00.000+02:00"},"updated":{"$t":"2026-08-27T08:00:00.118+02:00"},"title":{"type":"text","$t":"Esperanto-kulturaj eventoj"},"content":{"type":"html","$t":"\u003Cdiv style=\"text-align: center;\"\u003E\u003Ciframe allowfullscreen=\"\" frameborder=\"0\" height=\"30\" mozallowfullscreen=\"true\" src=\"https:\/\/archive.org\/embed\/ekulturaj_eventoj\" webkitallowfullscreen=\"true\" width=\"500\"\u003E\u003C\/iframe\u003E\u003C\/div\u003E\n\u003Cdiv class=\"separator\" style=\"clear: both;\"\u003E\u003Ca href=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiVbRl-HL4bj_Jrxu7EE2keN7tsLMyOPpNJFmsimkxHg8RFPna3eIyIvGnxgN8gVm2CgWBlaBSG9CIZqgtgSvln2uscK5uNZMbFhh2g82S4SsJqC-q-BuMA_6t9R2APBMAORCNdbKYMILVFhHv4_DTLSh5T0rPZP-b9CawHUJ9SrvS3B_NVsWN6hJJMnUwZ\/s600\/esperanto_gaeste1.jpg\" style=\"display: block; padding: 1em 0px; text-align: center;\"\u003E\u003Cimg alt=\"\" border=\"0\" data-original-height=\"450\" data-original-width=\"600\" src=\"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiVbRl-HL4bj_Jrxu7EE2keN7tsLMyOPpNJFmsimkxHg8RFPna3eIyIvGnxgN8gVm2CgWBlaBSG9CIZqgtgSvln2uscK5uNZMbFhh2g82S4SsJqC-q-BuMA_6t9R2APBMAORCNdbKYMILVFhHv4_DTLSh5T0rPZP-b9CawHUJ9SrvS3B_NVsWN6hJJMnUwZ\/s400\/esperanto_gaeste1.jpg\" width=\"400\" \/\u003E\u003C\/a\u003E\u003C\/div\u003E\nEstas klare: Ni vivas en epoko en kiu parolado pri Esperanto apenaŭ ludas rolon, ĉar ekzistas hodiaŭ sufiĉe da eblecoj por praktike apliki la lingvon, do por paroli en Esperanto. Preskaŭ ĉiu E-parolanto havas la eblecon aŭdi, spekti enhavojn en E-o en la interreto kaj tiel povas praktiki la lingvon ĉiutage (ekz. ĉi tie en la ERR). \n\n\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cdiv\u003ESed la interreto ne povas plene kontentigi la bezonon pri kontaktoj kun homoj el aliaj landoj. Necesas renkonti realajn homojn por interŝanĝi spertojn kaj ideojn je sufiĉe alta lingva nivelo. Plej ofte necesas por tio vojaĝi al loko kie oni povas renkonti E-parolantojn (samlingvanojn), ĉe internaciaj renkontiĝoj, kongresoj, staĝoj, kiuj daŭras kutime kelkajn tagojn aŭ tutan semajnon. Por tie alveni necesas veturi plurajn centojn da kilometroj aŭ preni eĉ aviadilon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETion oni povas eble fari unufoje en jaro. Tiuj internaciaj aranĝoj ja estas tre kontentigaj kaj motivigaj kaj ili tiel bone povas kontentigi la bezonon pri personaj kontaktoj kun homoj el aliaj landoj.\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ESed ankaŭ tio ne sufiĉas por plukreskigi la nombron de E-parolantoj. Necesas ankaŭ regionaj eventoj al kiuj la veturdistanco estas konsiderinde pli malgranda, eventoj al kiuj eblas veturi sen havi la bezonon por tranokti tie, aŭ eble nur unu aŭ du noktojn dum semajnfino. Mi volas nomi tion \"Esperanto-kulturaj eventoj\". Ili povas okazi en limregionaj urboj kun universitato. Mi priskribis tion en sonartikolo antaŭ unu semajno. Temas do pri semajnfinaj eventoj al kiuj homoj alveturas eble nur el cent-kilometra distanco, aŭ eble iom pli, se funkcias bona trajnkonekto.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EKio estas esence E-kultura evento?\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĜi estas kompreneble ĉefe esperantlingva, sed ĝi povas enhavi nacilingvajn elementojn en prezentadoj por ĝenerala loka publiko.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEn ĝi partoprenas esperantistoj el aliaj landoj: Ili venas aŭ rekte el sia hejmlando aŭ ili loĝas dum certa tempo en la loko aŭ lando de la evento.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EEn ĝi povas okazi:\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E- prezentadoj: prelegoj (kun diskutoj), laŭtlegado de tekstoj, kantado, teatro\u0026nbsp;\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E- ekzercado de la lingvo (por komencantoj, infanoj, gejunuloj)\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E- vizitoj de la urbo, ekskursoj al regiono\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E- amika kunestado dum aŭ post la manĝoj, vesperaj babiladoj, dancado kun \u003Cspan style=\"white-space: pre;\"\u003E\t\u003C\/span\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u0026nbsp; muziko en Esperanto\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E- dimanĉa diservo kun prediko en Esperanto\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003EĈio okazas en amikeca etoso. Post la evento la partoprenantoj sentos pli fortan interligiĝon.\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003ETiaj aranĝoj meritas la rekonon kiel kulturaj eventoj, valoraj laŭ la celoj de UNESKO. Ni devas kaj povas pruvi tiun valoron al niaj koncernaj landaj instancoj por ke la E-kulturo estu rekonata kiel kultura heredaĵo. La ideo de interkompreniĝo de homoj per komuna lingvo internacia estas daŭre valida kaj subteninda.\u003C\/div\u003E\u003C\/div\u003E\u003Cdiv\u003E\u003Cbr \/\u003E\u003C\/div\u003E"},"link":[{"rel":"replies","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/feeds\/7550885395366934304\/comments\/default","title":"Kommentare zum Post"},{"rel":"replies","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/esperanto-kulturaj-eventoj.html#comment-form","title":"0 Kommentare"},{"rel":"edit","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/7550885395366934304"},{"rel":"self","type":"application/atom+xml","href":"https:\/\/www.blogger.com\/feeds\/3455891424512319069\/posts\/default\/7550885395366934304"},{"rel":"alternate","type":"text/html","href":"https:\/\/esperantaretradio.blogspot.com\/2026\/08\/esperanto-kulturaj-eventoj.html","title":"Esperanto-kulturaj eventoj"}],"author":[{"name":{"$t":"peranto"},"uri":{"$t":"http:\/\/www.blogger.com\/profile\/16168582467788298299"},"email":{"$t":"noreply@blogger.com"},"gd$image":{"rel":"http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail","width":"32","height":"32","src":"\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiS5ptZfMLQuqxXlAtdAJZzL-OXwxcCJ2Gf3COO8WSsNmSfhMJ0qgqBE_6PIiBIf-f8UOGTTjO-A0sxQz79sAvsyTq0Q8Oscsf_TepJ6t61Y2P7CPehITV5rFk8-T3j7Pc\/s220\/Toni_singt2.jpg"}}],"media$thumbnail":{"xmlns$media":"http://search.yahoo.com/mrss/","url":"https:\/\/blogger.googleusercontent.com\/img\/b\/R29vZ2xl\/AVvXsEiVbRl-HL4bj_Jrxu7EE2keN7tsLMyOPpNJFmsimkxHg8RFPna3eIyIvGnxgN8gVm2CgWBlaBSG9CIZqgtgSvln2uscK5uNZMbFhh2g82S4SsJqC-q-BuMA_6t9R2APBMAORCNdbKYMILVFhHv4_DTLSh5T0rPZP-b9CawHUJ9SrvS3B_NVsWN6hJJMnUwZ\/s72-c\/esperanto_gaeste1.jpg","height":"72","width":"72"},"thr$total":{"$t":"0"}}]}}